menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Türklerin son cihangiri

33 0
05.09.2026

Türklerin yetiştirdiği son büyük cihangir olan Nadir Şah, aynı Cengiz ve Timur gibi soylu bir aileden gelmiyordu. Han, hakan, sultan veya melik çocuğu değildi. Çocukken kaybettiği babası çobandı. Gençliğinde çok fukaralık çekti. Annesi ve kardeşleriyle birlikte Özbeklere esir düştü. Üç yıl süren esaretten sonra memleketine dönebildi.

Nadir’in gençliğinde Safevi devleti yıkılmak üzereydi. PeştunlarTahran ve İsfahan dahil ülkenin doğusunu ve güneyini işgal etmişlerdi. Osmanlılar Tebriz’den güneye sarkarak Kazvin, Kirmanşah ve Hamedan’ı almışlardı. (Türkiye’de ‘’Osmanlılarla İran 1639 yılında imzalanan Kasrı Şirin’den sonra savaşmadılar’’ ifadesi sürekli tekrar edilir. Defalarca savaştılar. Sınırlar sürekli değişti. 1823 senesinde biten son savaştan sonra, Kasrı Şirin sınırlarına geri dönüldü.) Rusya bugünkü Azerbaycan topraklarını işgal etmişti. Şah, Peştunlardan canını zor kurtararak Horasan’da sarp bir kaleye sığınmıştı.

Ahval buyken Nadir yaşlanan kayınbabasının yerine köy ağası oldu. Otorite boşluğundan yararlanarak topraklarını genişletti. Ele geçirdiği yerlerde emniyet ve adaleti sağladığından beyliğini gönül rızasıyla kabul edenler oldu. Toprakları genişleyip ünü yayılınca Şah onu bulunduğu kaleye davet etti. Hilatlargiydirerek İran’a hakim olmak için yardım etmesini istedi.

O tarihlerde İran’ın Şiileşme süreci tamamlanmıştı. Sadece Türkmenler, Kürtler, Peştunlar ve Beluçlar Sünni’ydi. Şii halk Peştunların, Osmanlıların ve Rusların hakimiyetinden rahatsızdı. Nadir, Şahın teklifini kabul ederek Safevi kuvvetlerinin başına geçti. Halkın rahatsızlığından istifade ederek güçlü bir ordu kurdu.

Horasan’da doğup büyüdüğünden, Nadir Şah’ın Sünni olduğu iddia edilir. Bu iddia yanlıştır. Nadir, Anadolu’dan İran’a gelerek Safevi devletini kuran boylardan biri olan Afşar Boyuna mensuptur. Savefiler Özbek Hanlığıyla olan sınırlarının güvenliğini sağlamak için güvendikleri savaşçı Şii Türkleri ve Kürtleri Horasan’a serhatte yerleştirdiler. Nadir’in dedeleri bu yerleşimcilerdendi. 

Nadir Horasanda Sünni ve Şii Türklerin arasında doğdu,........

© Habererk