menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Ege Denizinden Nil sularına

7 0
02.08.2026

1769 yılında Kavala’da doğdu.

Kimi kaynaklar Arnavut, kimileri de Anadolu’dan göç etmiş Türkmen bir aileye mensup olduğunu yazarlar.

Bugün Yunanistan’ın kuzeydoğusunda önemli bir sahil şehri olan Kavala, o tarihte küçük bir Osmanlı kasabasıydı. Denizciliğin yanı sıra dünyanın en kaliteli tütün çeşitlerinden biri olan “basma” tütününün yetiştirildiği merkezlerden biriydi. Bu yüzden nüfusunun önemli bir kısmı tütün ticareti yaparak geçinirdi.

Çocukluğunu ve gençliğini babasının yanında tütün ticareti yaparak geçirdi. Onun ölümü üzerine 17 yaşında iken askeriyeye girdi. Cesareti, kıvrak zekâsı ve çalışkanlığı ile dikkatleri üzerine çekti. Özellikle vergi direnişçileriyle girdiği çarpışmalarda ön plana çıktı. Kasabanın en büyük askeri birliğinin başı olan Yeniçeri Çorbacısının bir akrabasıyla evlenerek gücünü artırdı. Bu evlilikten daha sonraları filmlere ve romanlara konu olacak İbrahim, Tosun ve İsmail adında üç oğlu oldu.

1789 yılında Fransa, Osmanlı idaresindeki Mısır topraklarını işgal etti. Bu işgal, Mısır tarihi kadar onun kişisel tarihinde de bir dönüm noktası olacaktı.

İşgali durdurmak için memleketin dört bir yanından gönüllü birlikler Mısır’a kaydırılmış, ”Kavalalı Mehmet Ali Bey” unvanıyla Kavala’dan yola çıkan 300 kişilik bölüğün başına getirilmişti.

8 Mart 1801 tarihinde Kahire’ye ulaştığında eline geçen fırsatın farkındaydı. Bu fırsatı iyi kullandı. Fransız kuvvetlerine karşı girdiği çarpışmalarda büyük başarılar sağladı. Kısa zamanda Mısır Valisi Koca Hüsrev Paşanın dikkatini çekti. Rütbesi binbaşılığa yükseltildi. Ardından Mısır’daki Osmanlı kuvvetleri arasında önemli bir yeri olan “Arnavut Birlikleri”nin ikinci kumandanlığına getirildi.

Fransızlar, daha fazla tutunamayıp Mısır’ı terk ettiler.

O yıllarda Mısır toprakları merkezden atanan Valiler tarafından yönetiliyor olsa da yerel Memluk beylerinin idare üzerinde otorite kurma çabaları vardı. Fransız işgali sonrası otorite kavgası büyüdü. Üstelik Osmanlı güçleri ikiye bölünmüş, Vali Hüsrev Paşa ile Arnavut birliklerine kumanda eden Paşalar arasında amansız bir güç kavgası başlamıştı.

Kavalalı Mehmet Ali Beyi, Paşalığa yükseltecek gelişmeler bu dönemde oldu. Hırsı, kurnazlığı ve siyasi zekâsıyla karmaşayı fırsata çevirmek için her yolu denedi. Memluk beylerini birbirlerine düşürdü, valiyi Memluk beylerine saldırttı, paşalarla vali arasındaki ayrılıkları körükleyip halkı ayaklandırdı. Bu hercümerç içinde ulamanın, eşrafın ve ordunun desteğini arkasına alarak Mısır’ın en büyük gücü haline geldi.

Babıâli,........

© Haber7