menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Doğu Türkistan'da Vicdan Sınavı

13 0
05.10.2026

Doğu Türkistan'da yaşananlar, çağımızın en sistematik kimlik silme operasyonlarından biridir. Bu operasyon tank ve top sesiyle yürümüyor. Gözetim kameralarının, yüz tanıma yazılımlarının, "yeniden eğitim" adı verilen kampların ve zorunlu "kaynaştırma" programlarının sessizliğinde yürüyor. Bir halkın dilini, inancını, ailesini ve hafızasını hedef alan bu politika, uluslararası insan hakları kuruluşlarının, uydu görüntülerinin, sızdırılan resmî belgelerin ve yüzlerce tanığın ifadesiyle belgelenmiştir. BM İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'nin 2022 tarihli raporu, Uygurlara ve diğer Müslüman Türk topluluklarına yönelik keyfî tutuklamaların ve ağır ihlallerin insanlığa karşı suç niteliği taşıyabileceğini kayda geçirmiştir. Bu cümlenin ağırlığını hafife almak, vicdanı olan hiç kimsenin harcı değildir.

Çin yönetimi bu tabloya "mesleki eğitim merkezleri", "terörle mücadele" ve "yoksullukla mücadele" gibi steril kavramlarla cevap veriyor. Oysa bir halkın çocuklarını anne babasından ayıran yatılı okul sistemi, camilerin yıkılması/kapatılması, Kur'an nüshalarının toplanması, uzun sakalın ve başörtüsünün şüphe nedeni sayılması ve doğum oranlarını düşürmeye yönelik baskılar düpedüz asimilasyondur. Asimilasyon, kılıçtan daha ağır bir silahtır. Çünkü bedeni değil, bir milleti millet yapan şeyi, yani hafızayı, dili ve inancı hedef alır. Bir halk fiziken yaşıyor ama kimliksizleştiriliyorsa, bu ağır çekimde işlenen bir yok oluştur.

Bu vahşetin en acı yanı, mağdurların büyük bölümünün sesini duyuramamasıdır. Türkiye'deki Uygur ailelerin neredeyse tamamı, yıllardır haber alamadıkları yakınlarını arıyor. Kimi anne babasının, kimi kardeşinin, kimi çocuğunun akıbetini bilmiyor. Telefon açmak bile bir "risk" hâline gelmiş. Böyle bir yönetimin propaganda gezilerine, süslü vitrinlere, ağırlanan konuklara ihtiyacı olması tesadüf değildir.

Asıl söylemek istediğim mesele de tam burada başlıyor. Bir devlet,........

© Haber7