15 Ağustos 2021. Beş yıl önce Taliban Kabil’e girdi. Cumhurbaşkanı Eşref Gani ülkeyi terk etti, Amerikan destekli devlet mekanizması birkaç gün içinde dağıldı ve Kabil Havalimanı’ndan dünyaya servis edilen görüntüler ABD’nin yirmi yıllık Afganistan macerasının finali oldu. Peki Taliban Afganistan’ı yönetebildi mi?

Beş yıllık tabloya bakıldığında Taliban için başarılı bir devlet yönetimi ifadesini kullanmak zor. Ancak emirliğin iktidarı konsolide etmek konusunda birçok tahminin ötesine geçtiği de açık. 2021’de yeni bir iç savaş çıkacağı, Taliban’ın kendi içerisinde parçalanacağı ve Kuzey İttifakı benzeri yapıların yeniden güçleneceği düşünülüyordu. Bunların hiçbiri rejimi tehdit edecek ölçekte gerçekleşmedi. Taliban savaşı kazandı iktidarı da korudu ancak sınav sürüyor.

BİRLEŞİK DEVLETLER'İN BAŞARISIZ PROJESİ

Taliban’ın bugünkü Afganistan’ını anlamak için 2021’den biraz daha geriye gitmek gerekiyor. ABD, 11 Eylül saldırılarının ardından Afganistan’a El Kaide’yi dağıtmak ve Taliban yönetimini devirmek amacıyla girdi. İlk askeri hedef kısa sürede gerçekleştirildi. Ancak operasyon zaman içerisinde bambaşka bir projeye dönüştü. Washington, Afganistan’da devlet inşa etmeye çalışıyordu. Yeni anayasa hazırlandı. Seçimler düzenlendi. Ordu kuruldu. Bakanlıklar oluşturuldu. Milyarlarca dolar yardım gönderildi. Afgan güvenlik güçlerinin mevcudu kağıt üzerinde yüz binlerle ifade edilmeye başladı. Fakat sistemin önemli bölümü Amerikan desteğine bağımlı kaldı

Ordunun lojistiğinden hava desteğine, istihbarattan maaş sistemine kadar birçok alanda Washington çekildiğinde doldurulamayacak boşluklar oluşmuştu. Yolsuzluk ve kayıtlarda bulunup gerçekte mevcut olmayan “hayalet askerler” de yapıyı içeriden çürüttü. Taliban bu nedenle birçok vilayeti büyük meydan savaşlarıyla ele geçirmek zorunda kalmadı; yerel anlaşmalar ve teslimlerle ilerledi. 

DAĞLARDAN KENT MERKEZLERİNE

Taliban’ın beş yıldaki en........

© Haber7