Merhum cennet mekân Sultan İkinci Abdülhamid Han 10 Şubat 1918’de ebedi âleme göç etmişti. Osmanlı Devlet-i Aliye’sini en zor zamanlarda 33 yıl idare eden ve Birinci Dünya Savaşının üzücü sonuçlarını Beylerbeyi Sarayı’nın hapishaneye çevrilen duvarları arasında izleyen Ulu Hakan'ın Filistin uğruna neleri göze aldığını anlayabilmek için, Avrupa'da Siyonizmin nasıl kurulduğunu ve kendilerine yeni bir yurt arayışlarını iyi bilmek lazımdır.

Çoğu kimseler, Yahudilere Filistin’de toprak verilmesi talebinin ilk defa Theodor Herzl tarafından Sultan Abdülhamid’e yapıldığını düşünmektedir. Halbuki bu teşebbüsü, bir İngiliz olan Siyonist Laurence Oliphant (1829-1888), ondan 22 yıl önce yapmıştı. Güney Afrika'da doğan İngiliz Oliphant, Sultan Abdülhamid ile görüşerek Filistin'de Yahudilere bir koloni için toprak tahsis edilmesini istemişti. Yahudi asıllı olmadığı halde, annesi evangelist olan bu Siyonist, dünyanın birçok ülkesine seyahat ettiği gibi Filistin'e de gitmiş ve Yahudilerin buraya yerleşebilmesi için bazı çalışmalar yapmıştı.

Oliphant gerekli araştırmaları yaptıktan sonra, 1879 yılında İstanbul'a gelerek Sultan Abdülhamid ile bizzat görüşüp bir layiha (rapor) sundu. Bu raporda Filistin'in kuzeyinde, Amman'ın batısında yer alan Belka bölgesinde bir Yahudi kolonisi kurulmasını teklif etmekteydi. (Bazı tarihçiler bu teklife dönemin Suriye Valisi Mithat Paşa'nın destek verdiğini söylemektedir.)

Avrupa'dan gelecek Yahudi göçmenler için Filistin'den 4.300 kilometre kare toprak verilmesini isteyen bu layiha mecliste görüşüldü. Meclisin sakıncalı görerek olumsuz kanaat bildirmesi üzerine Sultan Abdülhamid, Oliphant'ı davet ederek kendisine teklifinin reddedildiğini bildirdi.

***

Siyonizm kelimesi ilk defa Rus doktor Leon Pinsker (18821-1891) tarafından telaffuz edildi. Pinsker hukuk okuduğu halde mesleğini yapamayacağını anladığı için doktorluğu seçti. Bir haftalık Yahudi gazetesi çıkararak Siyonizmi savunmaya başladı. 1881 yılında Siyonist örgüt Hibbat Zion’u (Siyon Aşıkları) kurdu. Bu örgüt 1. Siyonist Kongresi’nden 13 yıl önce, Kasım 1884’te Katoviçe Konferansını düzenledi. Bu konferans halka açık olarak yapılan ilk Siyonist toplantısıydı. Leon Pinsker’in başkanlık yaptığı Konferansa katılan 32 kişinin 22’si Rus Yahudisi idi.

Leon Pinsker çok ilginç bir şekilde Filistin’de bir Yahudi Devleti kurulmasına karşı çıktı. 1882’de “Otomatik Kurtuluş” adını verdiği bir kitapçığında aynen şöyle yazmıştı:

“Siyasi hayatımızın bir zamanlar şiddetle kesintiye uğradığı ve yok edildiği yere bağlanmamalıyız. Şimdiki çabalarımızın hedefi 'Kutsal Topraklar' değil, kendi topraklarımız olmalıdır. Yoksul kardeşlerimiz için büyük bir toprak parçasından başka bir şeye ihtiyacımız yok; yabancı bir efendinin bizi kovamayacağı, mülkümüz olarak kalacak bir toprak parçası. Oraya, eski vatanımızın batmasından kurtardığımız en kutsal varlıkları, Tanrı fikrini ve İncil'i de........

© Haber Vakti