Vesayet altındaki kısıtlı birinin mal varlıklarının veya bu varlıklar üzerindeki paylarının satışı, sıkı usul ve kurallara bağlanmıştır. Vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesi ve denetim makamı olan Asliye Hukuk Mahkemesi izni ve denetimi altında yürütülür.

 1. Vesayet ve Kısıtlılık Nedir?

Vesayet, yaş küçüklüğü, akıl hastalığı veya akıl zayıflığı, savurganlık, alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı, kötü yönetim, özgürlüğü bağlayıcı ceza veya kişinin kendi isteği ile kendini ve malvarlığını yönetemeyecek durumda olan ergin kişileri korumayı amaçlamaktadır. Mahkeme kararıyla kısıtlanan kişiye bir vasi atanır. Vasi, kısıtlının kişisel ve mali işlerini kanun çerçevesinde yürütmekle görevlidir. Kanun koyucu, satış gibi önemli işlemlerin kısıtlının menfaatine olup olmadığının ve işlemde bir suistimal yaşanıp yaşanmadığının denetlenmesi için vesayet makamının iznini zorunlu kılmıştır.

Vasinin, kısıtlının yerleşim yerindeki Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak taşınır veya taşınmazların satışı için izin istemesi gereklidir. Taşınmazın neden satılmak istendiği somut ve ikna edici delillerle ortaya konulmalıdır. Satışın kısıtlının yararına olacağı, bu işlemden herhangi bir zarar görmeyeceği ispatlanmalıdır.

Sulh Hukuk Mahkemesi, vasinin talebini ve sunulan belgeleri inceler. Mahkeme, satılacak malın değerinin tespiti için bir bilirkişi görevlendirir. Bilirkişi, satışı talep edilen taşınmazın veya taşınırın değerini keşif yaparak tespit eder. Yargıtay kararlarında da vurgulandığı üzere, satış izni verilebilmesi için satışın kısıtlının menfaatine olduğunun somut delillerle kanıtlanması şarttır. Mahkeme, vasinin ve gerekirse diğer ilgililerin beyanlarını da alabilir.

Mahkeme, satışın yapılmasına karar verirse, satışın ne şekilde yapılacağını da belirler. Türk Medeni Kanunu’na göre asıl olan satış yöntemleri şunlardır:

Açık Artırma: Kural olarak, kısıtlıya ait taşınmazların satışı açık artırma yoluyla yapılır. Bu yöntem, taşınmazın gerçek değerinde satılmasını ve şeffaflığı sağlamayı amaçlar.

Pazarlık Usulüyle Satış: İstisnai durumlarda, taşınmazın niteliği, değerinin azlığı veya özel durumlar göz önüne alındığında, mahkeme pazarlık usulüyle satışa da karar verebilir. Ancak bu kararın verilebilmesi için vesayet makamı olan Sulh Hukuk Mahkemesi’nin izninden sonra........

© Günışığı Gazetesi