Eskiden bir insanı tanımlamak için söylenen en kıymetli cümlelerden biri şuydu:"Çok edepli ve terbiyeli bir insandır."Bu söz, bir övgüden çok daha fazlasını ifade ederdi. Çünkü edep; insanın servetinden, makamından, bilgisinden hatta yeteneğinden bile önce gelen bir değerdi. Bir kişiye "edepli" denildiğinde, onun güvenilir, ölçülü, saygılı, dürüst ve ahlaklı olduğu anlaşılırdı. Böyle bir insanla ticaret yapılır, dostluk kurulur, kız alınıp kız verilirdi. Kısacası edep, insanın toplum içindeki en büyük referansıydı.Bugün ise ne yazık ki aynı ifadeleri eskisi kadar sık duyamıyoruz.Çünkü çağımızın en büyük problemlerinden biri, teknolojik gelişmeler değil; ahlaki ve kültürel yozlaşmadır.Eskiden birçok dükânda zarif bir hüsn-i hat ile yazılmış şu levha bulunurdu:"Edeb yâ Hû…"Bu söz yalnızca bir süs değildi.Bu ifade, dükkâna giren herkese sessizce şöyle seslenirdi:"Önce edep..."Çünkü edep; insanın Allah'a karşı kulluğunu, anne babasına karşı saygısını, büyüklerine karşı hürmetini, küçüklere karşı şefkatini ve topluma karşı sorumluluğunu içinde barındıran büyük bir medeniyet anlayışıdır.Mevlâna'nın şu sözü bugün de aynı canlılığını korumaktadır:"Edep, insanın ruhudur."Gerçekten de insanı insan yapan bilgi değil, önce edeptir.Bilgi kötü niyetli bir insanın elinde zarar verebilir.Makam kibirli bir insanı daha da zalim yapabilir.Servet ise edepsiz bir insanı sadece daha güçlü hâle getirir.Fakat edep bütün bunları dengeleyen en büyük fazilettir.Ne yazık ki günümüzde toplum olarak farklı bir anlayışın içine sürükleniyoruz.

Artık birçok insan dikkat çekmeyi değerli olmakla karıştırıyor.Sessiz olmayı zayıflık...Mütevazılığı eziklik...Nezaketi korkaklık...Saygıyı ise geri kalmışlık olarak gören yanlış bir anlayış giderek yaygınlaşıyor.Özellikle sosyal medya kültürü, insanları sürekli görünmeye, gösteriş yapmaya ve beğeni toplamaya yönlendiriyor.Eskiden insan kendisini........

© Günışığı Gazetesi