‘Arka bahçeden’ aktörlüğe: Avrupa’nın ABD’ye yanıt arayışları
Yılın ilk ayı oldukça gerilimli, hareketli ve belki de tüm yıla damga vuracak olay ve gelişmelerle geçti. ABD Başkanı Trump tarafından Venezuela’da gerçekleştirilen haydutluk, Grönland’a gönderilen işgal mesajı, Suriye’de cihatçılara ilan edilen aşk ve Kürtlere ihanet, Davos’ta Gazze’nin ele geçirilmesi için oluşturulan ‘Barış Kurulu’nun ilanı ve İran’a yönelik yeni tehditler bunlardan sadece birkaçı...
Kendisini “dünyanın efendisi” ilan etmeye hazırlanan Trump’ın, ABD’nin en büyük emperyalist güç olarak kalması için attığı adımlar ve yaptığı hamleler artık karşılıksız kalmıyor. Rakip emperyalist devletler ve güçler gelişmeleri sessizce geçiştirmiyor. Özellikle de Avrupa ülkeleri.
İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra ABD’nin kanatları altına giren Avrupa, şimdi kendi çıkarlarını öne çıkararak itiraz ediyor. Trump’ın –Grönland’da görüldüğü gibi– yaptığı “arka bahçe” muamelesi, Avrupa’nın sarsılıp kendisine gelmesine yol açtı. Önce, Grönland’ın Trump’a kaptırılmayacağı konusunda ortak bir duruş sergilendi. Ardından yıllardır tozlu raflarda duran iki önemli serbest ticaret anlaşmasının altına imzalar atıldı.
Avrupa Birliği’nin (AB) Brezilya, Arjantin, Paraguay ve Uruguay’ı kapsayan Mercosur (güneyin ortak pazarı) serbest ticaret anlaşmasını imzalaması, asıl olarak Avrupalı sanayi ve tarım tekelleri için yeni gümrüksüz pazar alanı anlamına geliyor. 1991’de bir serbest pazar olarak kurulan Mercosur kapsamındaki dört ülkede toplam 250 milyon insan yaşıyor. Bölgeyi önemli bir pazar olarak gören AB’nin serbest ticaret için 25 yıldır sürdürdüğü görüşmeler, politik olarak aralık 2024’te kabul görürken, imzalar 17 Ocak 2026’da atıldı. AB içinde kimi pürüzler ve itirazlara rağmen onaylanarak yürürlüğe girmesi bekleniyor. Böylece AB ile Mercosur ülkeleri arasında mal ve hizmetlerin yüzde 90’ında gümrük tarifeleri kalkmış olacak. Anlaşmanın Avrupa’da tarım sektörünü vurması beklenirken, sanayi sektörünün güçlenmesine yol açacağı söylenebilir.
Bu anlaşmadan 10 gün sonra, 27 Ocak’ta Yeni Delhi’de AB ile Hindistan arasında imzalanan serbest ticaret anlaşması ise yakın dönemde dünya ticaret seyrini değiştirmeye aday görünüyor. Yaklaşık 2 milyar........
