Geçtiğimiz hafta İsviçre’nin Davos şehrinde yapılan Dünya Ekonomik Forumu, küresel gündeme damgasını vurdu. Özellikle ABD Başkanı Trump’ın, Grönland’ı ‘Satın alma’ teklifinin bir askeri işgal ile sonuçlanıp sonuçlanmayacağı belirsizliğinin sürmesi, Davos zirvesini daha da önemli hale getirdi. Trump’ın yaptığı konuşmada askeri müdahale seçeneğinin masada olmadığını ilan etmesinin ardından mevcut gerilimin azalması, nihayetinde Davos’ta da tartışılan konuların özüne değinmemize olanak sağladı.

Bu haftaki yazıda, Davos toplantısı öncesinde her yıl yayımlanan küresel riskler raporundan hareketle, geçtiğimiz haftalarda başladığım uluslararası siyasal iktisat tartışmasına devam edeceğim. Sorumuz aynı: ABD ve Trump ne yapmak, nereye varmak istemektedir? Bu soruya yanıt vermek için Davos’tan hareketle, jeoekonomi ve emperyalizm kavramlarına dönmek faydalı olacak.

Son yıllarda küresel kapitalizmin güncel dinamiklerini açıklamak için en sık başvurulan kavramlardan biri jeoekonomi oldu. Ticaret, yatırım, teknoloji ve finansal akımlar artık piyasa sinyallerinden çok jeopolitik önceliklerle yönlendiriliyor. Ancak jeoekonomi yeni bir olgu değil. Yenilik, bu araçların bugün açık ve sistematik biçimde emperyal bir yeniden düzenleme stratejisi olarak devreye sokulmasında yatıyor.

Jeoekonomi, en yalın tanımıyla, ekonomik araçların jeopolitik ve stratejik amaçlarla sistematik biçimde kullanılmasıdır. Tarifeler, yaptırımlar, teknoloji kısıtları, finansal akımların denetlenmesi ve tedarik zincirlerinin yeniden yapılandırılması bu araç setinin temel unsurlarını oluşturur. Ayırt edici olan, bu müdahalelerin ana akım yaklaşımlarda sıklıkla belirtildiği gibi ‘Piyasa aksaklıklarını düzeltmek’ için değil, uluslararası güç ilişkilerini yeniden düzenlemek amacıyla yapılmasıdır. Bu nedenle jeoekonomi teknik bir politika tercihi değil, siyasal ve sınıfsal bir projedir.

Bu çerçevede jeoekonomiyi emperyalizm tartışmasından koparmak mümkün değil. Ancak emperyalizmi sadece toprak ilhakı ya da doğrudan askeri yayılma ile........

© Evrensel