Amerika ve İran arasında sağlandığı söylenen bir uzlaşma gündemde. Bu uzlaşmaya genel olarak anlaşma denilse de bu tanım doğru değil. Aslında hazırlanan ve tarafların cuma günü Cenevre’de imzalamaları beklenen metin bir “Memorandum of Understanding” (MoU) yani uzlaşmaya dair bir niyet beyanı ve bağlayıcılığı yok.

Arapça basında yer alan MoU metnine göre Lübnan dahil bütün cephelerde savaşın sona erdirilmesi öngörülüyor, ki daha birinci maddeden belirsizlik başlıyor. İsrail’de aşırı sağcı kanatın kabinedeki önde gelen isimlerinden Ben Gvir “Amerika’nın anlaşması bizi bağlamaz. Biz bağımsız bir devletiz” açıklaması ile yetinmedi ve güney Lübnan’daki işgalin devam etmesi gerektiğini, yerel halkın bu bölgeye geri dönmesine asla izin verilmeyeceğini, bu nedenle de koskoca Sur kentinin de olduğu bu bölgedeki yıkımlara devam edileceğini söyledi. Netanyahu hâlâ sessiz, ancak yaklaşan seçimler sebebiyle artan baskı da göz önüne alındığında Amerika’nın İsrail’i Lübnan savaşını durdurmaya ikna etmesi hiç kolay olmayacak gibi görünüyor. Aslında Lübnan ve İsrail arasında doğrudan bir müzakere süreci devam ediyor ancak Lübnan’ın İsrail’e baskı kuracak ne ordusu var ne de ekonomik gücü. Lübnan ümidini, Lübnan’da çıkarları olan ülkelere ve özellikle de ABD-İran arasındaki süreçlere bağlamış durumda. Aslında mesele sadece Lübnan’daki savaşı durdurmakla da bitmiyor. Hatırlanacak olursa İran’a ilk saldırıları İsrail yapmıştı ve neredeyse 1 yıla yayılan bu savaş bir İsrail-İran savaşı olarak başlamıştı. Trump aradan çekilse bile İsrail’in İran ile savaşa devam edip etmeyeceği de belirsiz.

Trump açısından İran’ın bir bataklığa dönüşmeye başladığını geçtiğimiz hafta bu köşeden aktarmıştım. Evdeki hesabın çarşıya kesinlikle uymadığı İran savaşı Trump açısından Amerika’da da yaklaşan ara seçimlerde ağır bir faturaya dönüşmeye başlamıştı. MoU’ya göre, imzalar atıldıktan hemen sonra başlayacak olan 60 günlük müzakere dönemi ihtiyaç halinde uzatılabilecek. Aslında tarafların gerçek ve kalıcı bir anlaşmaya ulaşmak için yapacağı bu müzakerelerde nükleer çalışmaların, İran’a........

© Evrensel