Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar üniversitelere sınav uyarısı yaptı (12.10.2026):

- “Çoktan seçmeli sınav yönteminin yaygınlaşmasını doğru bulmuyoruz”

- “Üniversitelerimizde bütün öğretim elemanlarına yapay zekâ eğitimi verilmeli, hiçbir hocamız geride kalmamalı”

- “Lisans eğitiminde müfredatların ve ders yapılarının sadeleştirilmesini bekliyoruz”

Başlıkları görüşlerimizle açalım: 

ÖZVAR: “Üniversitelerde çoktan seçmeli sınav yönteminin yaygınlaşmasını doğru bulmuyoruz, bu konuda üniversitelere gerekli uyarıları yaptık ve ölçme-değerlendirme uygulamalarını yakından takip edileceğiz.”

AY: Çoktan seçmeli sınav yöntemi için gerekli çalışmalar, uzman görüşleri, çıktılar alındı mı? Cevabı aranması gereken asıl soru şu: “çoktan seçmeli sınavlar neden yaygınlık kazandı veya bir mecburiyete dönüştü? Bu tür önemli kararlar geniş ve alan uzmanları ile yapılacak istişare sonucunda verilmelidir. Ayrıca ölçme-değerlendirme uygulamaları çoğu akademik birimin ilgilenmediği bir çalışma. Çoğu alanın girdi ve çıktıları alınmamış durumda. Ayrıca; klasik, analitik değerlendirme yöntemlerine dönülünce iş çözülmüş olacak mı? Eğitim Fak. görüşü alınacak mı?

ÖZVAR: “Öğrencilerin bilgi ve becerilerinin gelişmesinde sınavların biçim ve içeriği belirleyici rol oynuyor. Üniversitelerde yaptığımız kısa anketlerde hukuk fakültelerinde dahi çoktan seçmeli sınav yönteminin yaygınlaşmaya başladığını tespit ettik. Benzer eğilim; sosyal bilimler, sağlık, mühendislik, ilahiyat, eğitim ve teknik alanlardaki programlarda da görüldü.”

AY: Yıllarca uygulanan bir sistem var. Tüm itirazlara rağmen sürdürüldü. Öğrencilerin düşünsel süreçlerini geliştirmeleri, eleştirel bir bakış açısı kazanmaları önemli, ve bunun herkes farkında. Ama, okuma alışkanlığının olmadığı ülkemizde bunu hedeflemek ne kadar doğru? Araştırmalarda, nüfusun yaklaşık 1'i hiç kitap okumadığını ifade edilmektedir.

Elbette bilgi ve becerilerinin gelişmesinde sınavların şekli ve içeriği çok önemli. Herhalde; Hukuk Fak., Denizcilik Fak., Mimarlık Fak. vb. teknik alanlarda çoktan seçmeli sınavın olması düşünülemez.

ÖZVAR: Bu tablo öğrencilerin muhakeme, çözümleme, ifade ve uygulama becerilerinin ne ölçüde değerlendirilebildiği sorusunu gündeme getiriyor. Hukuk eğitiminde gerekçeli görüş ortaya koymanın, mühendislikte problem çözmenin, sosyal bilimlerde ise kanıta dayalı yorum geliştirmek temel kazanımlar arasında bulunuyor.”

AY: Bu görüşe katılıyoruz.

ÖZVAR: “İkinci öğretimi kaldırdık, kontenjanlar ve öğrenci sayıları daha makul seviyelere geldi. Günümüzde çoktan seçmeli sınavların giderek yaygınlaşmasını yükseköğretimin niteliği bakımından doğru bulmuyoruz”

AY: İkinci öğretimin kaldırılması çok doğru karar oldu. Ancak, çoktan seçmeli sınavların niteliği engellediğini söylemek çok zor. Bakalım yeni bir sistemde bu nitelik artırılabilecek mi?

ÖZVAR: “Akademisyenlerden öğrencilerin düşünme süreçlerini, gerekçelendirme yeteneklerini ve öğrendiklerini kullanma kapasitelerini ortaya koyan değerlendirme yöntemlerine daha fazla yer vermelerini istiyoruz. YÖK olarak bu hususta üniversitelerimize gerekli uyarılarda bulunduk.”

AY: Sn. Özvar’ın bu dedikleri zaten akademisyenliğin ana görevi. Sadece eğitim- öğretim değil, öğrencilerin yeteneklerini de geliştirmek şart.

ÖZVAR: “Üniversitelerde bütün öğretim elemanlarının Yapay Zeka alanında eğitim almasını sağlayacak kursların ivedilikle başlatılmasını istedi. Yapay zekâ araçları eğitim, araştırma ve akademik faaliyetlerde giderek daha fazla kullanılacak. Üniversite yönetimlerine sesleniyorum: öğretim üyelerinin bu teknolojilerin sunduğu imkanlardan en iyi şekilde yararlanabilecek donanıma kavuşturulması gerek”

AY: Tüm öğretim elemanlarının YZ öğrenmesi gerekli mi? Her alan YZ bilmeyi gerektiriyor mu? MalumAraştırmak şart…

ÖZVAR: Akademisyenler yapay zeka araçlarını çoğunlukla kendi imkanlarıyla öğreniyor. Bu yaklaşım artık yeterli değil, teknolojinin bütün kapasitesinin sistemli eğitimlerle öğrenilmesi gerekiyor. Bütün hocalarımız yüksünmeden, çekinmeden bu kursları almak durumundadır. Ben biliyorum, ben kendim hallederim, daha iyisini yaparım gibi gerekçelerle bu kurslardan uzak........

© Enpolitik