menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Fon krizi sosyal bir faciaya dönüşmeden önlem alınmalı

36 0
22.09.2026

Fon fonu almış, fiyat şişmiş, getiri kâğıt üzerinde uçmuş, yeni insan girmiş. Para içeri aktıkça sistem yürümüş. Para çıkmak isteyince yürüyememiş. Satılacak alıcı bulunamayınca temerrüt denilen şey kapıyı çalmış. Ödeme yapılamamış. Fon kilitlenmiş. İnsan kilitlenmiş.

Kendimden biliyorum. Hayatın her zorluğunu yaşamış, görmüş, kendini güçlü biri olarak tarif eden ben bile an geldi kapkaranlık bir dünyaya adım atacak duruma geldim. Bu cümleyi kolay yazmıyorum. Çünkü insan güçlü olduğunu sandığı yerde yıkılmaz sanıyor. Oysa umudun tükenmesi ve hiçbir çarenin kalmadığı duygusu en güçlü insanı bile yere serer. Çıkışsız bir tünele doğru itekler. Işık ararsınız, ses ararsınız, bir kapı ararsınız. Yoktur. O yokluk, paradan daha ağırdır.

Şimdi aynı duyguyu tek tek değil, yüz binlerce insan aynı anda yaşıyor. Son borsadaki fon dolandırıcılığında, tasfiyeye alınan fonlarda 500 binden fazla insan var. Kimisi 353 bin diyor, kimisi 511 bin, kimisi 550 bin, daha geniş sayınca 900 bine dayanan hesaplar da çıkıyor. Sayı tartışılır. Acı tartışılmaz. Bu insanlar umutsuzluk girdabına girmeden evvel devlet acil olarak adım atmalı ve umut ışığını göstermelidir. Sözle değil. Takvimle, hesapla, yüzle.

Her şeylerini, yılların birikimini kaybeden insan en çaresiz ve en savunmasız insandır. Bunu kitaptan bilmiyorum. İçimden biliyorum. Birikim sadece rakam değildir. O para evdir, çocuğun okuludur, hastalığın ilacıdır, emekliliğin dayanağıdır, “en kötü günde bir yerim var” duygusudur. O duygu gidince insan evinde otursa bile evsiz kalır. Etrafında insanlar olsa bile yalnız kalır. Devlet bunu görmeli. Görmezse bu iş finansal bir düzeltme olarak kalmaz. Sosyal bir yıkıma döner.

Kriz Eylül’ün ortasında patladı. Pusula, Tera, Hedef, Atlas, A1, Pardus, Bulls… Yedi portföy şirketine bağlı 131 fon işleme kapatıldı, tasfiyeye alındı. İçeride kalan para haberlere göre 800–900 milyar lira civarı. Dolar hesabıyla 17–18 milyar. Borsa bir günde sert düştü, devre kesiciler çalıştı, insanlar ekranda eriyen rakamlara bakıp nefesini tuttu. Sonra açıklandı: bazı fonlar sığ hisselerde, yani işlem görmeyen, derinliği olmayan kâğıtlarda devasa pozisyon biriktirmiş. Fon fonu almış, fiyat şişmiş, getiri kâğıt üzerinde uçmuş, yeni insan girmiş. Para içeri aktıkça sistem yürümüş. Para çıkmak isteyince yürüyememiş. Satılacak alıcı bulunamayınca temerrüt denilen şey kapıyı çalmış. Ödeme yapılamamış. Fon kilitlenmiş. İnsan kilitlenmiş.​

Buna kriz demek yetmez. Birileri bunu “piyasa riski” diye geçiştirmek isteyecek. “Borsaya girenin kaybetmeyi göze alması gerekir” diyecek. Doğrudur, borsa risklidir. Ama burada anlatılan şey sıradan bir hisse düşüşü değil. Anlatılan şey, küçük yatırımcının göremediği bir düzenin içinde, şişirilmiş fiyatlarla birikimini teslim etmesidir. Dışarıdan bakınca fon güvenli durur. “Uzman yönetiyor” dersiniz. “Ben hisse seçmiyorum, fon alıyorum” dersiniz. Aradaki katman sizi rahatlatır. O katman aynı zamanda sizi kör eder. Siz o sığ hisseyi o fiyattan kendi adınıza almazdınız belki. Fon aldı. Sizin paranızla aldı. Şimdi o kâğıdı o fiyattan kimse almıyor. Kâğıt üzerinde gördüğünüz servet, çekmediğiniz sürece belki hiç olmamış gibi duruyor. Bunu ekonomistler söylüyor. Ben başka bir şey söylüyorum: İnsan o rakama inanmıştı. O inançla plan kurmuştu. İnancın........

© Elips Haber