menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yapay zekâdaki gelişmeleri “kavramsal geçişler” odağından değerlendirelim

18 0
thursday

Yarı iletken teknolojinin kol gücü uzantısı olmanın ötesine geçerek zihin gücünün uzantısı olması yaşam tarzlarımızı ve yaşam biçimlerimizi değiştiriyor. Bu değişim, doğrusal büyümenin ötesine geçen katlanarak büyüme yaratabiliyor; insanlık tarihinde ilk kez yüzleştiğimiz yeni durum yaşanan büyük dönüşümün çekirdek gücünü oluşturuyor.

        Siddharta Mukherjee, “Teknoloji tarihi genelde ürünler üzerinden yazılır: Tekerlek, mikroskop, uçak, internet. Aynı tarihe kavramsal geçişler üzerinden bakmak daha aydınlatıcı olabilir. “Tekerlek, doğrusal hareketten dairesel harekete geçiş; mikroskop, normal boyutlardan mikro boyutlara geçiş; uçak, karadan hareketten havadan harekete geçiş; internet, fiziksel bağlantılardan sanal bağlantılara geçiş” tanımlamasını yapar. Yapay zekâ alanındaki gelişmeleri de kavramsal geçişler odağından bakarak değerlendirmeliyiz.

Gözleyebildiğimiz kadarıyla yarı iletken teknoloji 57 yıldır yedi kavramsal geçişin biriken etkisiyle ilerliyor:  

1- Kol gücünün zihin gücüne,

2- Doğrusal büyümeden katlanarak büyümeye,

3- Sınırlı kullanım alanından her alana yayılmaya,

4- Organik beyin kapasitesinden inorganik beyin kapasitesine,

5- Veri üretim hızını aşan işleme kapasitesine,

6- İnsanın performansını artırmaya ve insanınyerini almaya,

7- Süreçleri uçtan uca kaydetmeye odaklı geçişler yaşanıyor.

  Kol gücünden zihin gücüne

Teknoloji, insanların çıplak güçleriyle yapamadıklarını akıllarını kullanarak buldukları araç-gereç ve metotlarla yapabilmesidir. Yarı iletken teknoloji de gözleme, izleme, ölçme, sayma, görselleştirme, malumat, bilgi, anlama ve anlamlandırma alanlarını derinden etkiliyor. Geçişler, insanların işlerindeki konumlarını köklü bir dönüşüme doğru sürüklüyor. Bilginin temel üretim girdisi olması, insanlığın yarısını oluşturan kadınların iş yaşamına girmesini büyüme ve gelişmenin gerek şartı haline getiriyor. Eğitim-öğretim, iş bulma ve kariyer geliştirme, ömür boyu öğrenme ile işi güven altına alma süreçleri yeni kapsam ve içerik gerektiriyor.

Zihin gücü, evrende sonsuz büyük oluşumları anlamamıza yardımcı oluyor. Uzayın derinliklerinde yeni galaksiler keşfediliyor, kozmik ve canlılar dünyasında var oluşun iç dinamikleri derinliğine kavranıyor.  Sonsuz büyük ile sonsuz küçük olana erişebilme potansiyelinin değerlendirilmesi kozmik evrene ve canlılar dünyasına bakışımızı değiştiriyor.

Gözleme, izleme, ölçme, sayma, görselleştirme, malumat ve bilgi erişimi artıyor, anlama ve anlamlandırmanın yol ve yöntemleri değişiyor.

Yazının ilerleyen bölümlerinde değinilen otomasyon ve otonom uygulamaları işle insan arasındaki iletişim ve etkileşimi kaçınılmaz biçimde değiştiriyor.

İnsanlığın temel amacı olan maddi ve kültürel zenginlik üreterek yaşamı kolaylaştırmanın ilke, kural, yasa, yol ve yöntemlerini yeniden tanımlamak gerekiyor.

Yarı iletken teknolojinin kol gücü uzantısı olmanın ötesine geçerek zihin........

© Ekonomim