Sanayici üretmeye devam ediyor ama kazandığı para aynı hızla eriyor. Üretim maliyetleri artıyor, döviz kuru ihracatçının beklentilerini karşılamıyor, iç pazarda talep zayıflıyor. Finansmana erişimin pahalılaştığı bu tabloda sanayici yeni kapasite oluşturmaktan çok mevcut kapasitesini nasıl koruyacağının hesabını yapıyor.

Bursa Sanayicileri ve İşinsanları Derneği’nin (BUSİAD) 2026 yılı ikinci Ekonomik Gösterge ve Eğilim Anketi, sanayide yaşanan sıkışmayı rakamlarla ortaya koydu. Otomotivden tekstile, makineden metale kadar farklı sektörlerden firmaların katıldığı araştırma, üretim ve cirodaki zayıflamanın ötesinde, kârlılık ve yatırım iştahındaki gerilemeye de işaret ediyor.

İmalat sanayisinde kapasite kullanımının yüzde 50-65 bandında yoğunlaşması, mevcut potansiyelin ne ölçüde değerlendirilebildiği sorusunu gündeme getiriyor. Üstelik sorun yalnızca makinelerin tam kapasite çalışmaması değil. Asıl mesele, üretimin giderek daha yüksek maliyetlerle gerçekleştirilmesi ve ortaya çıkan maliyetin satış fiyatlarına aynı ölçüde yansıtılamaması. Sanayici üretiyor, istihdam sağlıyor, ihracat için mücadele ediyor. Ancak bütün bu çabanın sonunda elde edilen kâr, işletmenin yeni yatırım yapmasına, teknolojisini yenilemesine ve rekabet gücünü geliştirmesine yetecek düzeyde değil.

Üretmek yetmiyor, kâr etmek gerekiyor

Küresel rekabetin giderek sertleştiği bir dönemde geçmişten gelen avantajlar tek başına yeterli olmuyor. Maliyetlerini kontrol edemeyen, finansmana uygun koşullarda erişemeyen ve kur hareketleri karşısında rekabet gücünü koruyamayan işletmeler için üretim hacmini artırmak da çözüm olmaktan çıkıyor, aksine üretirken batışa doğru sürüklüyor.

BUSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Tuncer Hatunoğlu’nun dikkat çektiği maliyet-kur dengesizliği, özellikle ihracatçı sanayicinin önündeki önemli sorunlardan biri. İşçilik, enerji ve hammadde giderleri yükselirken döviz kurunun bu artışların gerisinde kalması, ihracat gelirlerinin üretim maliyetlerini karşılama gücünü zayıflatıyor. Hatunoğlu’nun da ifade ettiği gibi, maliyetlerdeki artış ile döviz kuru arasındaki dengesizlik yalnızca kârlılığı değil, doğal olarak pazarları ve yatırım kararlarını da etkiliyor. Burada önemli bir ayrıntı var. İhracat rakamlarının artması, sanayicinin daha........

© Ekonomim