Damıtma, makine öğrenmesi literatüründe onlarca yıldır biliniyor ve akademik çevrelerde tamamen meşru kabul ediliyor. Sorun şu: Bu yöntemin büyük ticari modellere uygulanması, hukukun hiç hazırlanmadığı bir alana giriyor.

       Yapay zeka modelleri arasındaki rekabetin hukuk alanında da tam gaz devam ettiğini görüyoruz. Çin’in yapay zeka modeli DeepSeek'in R1 modelini piyasaya sürmesiyle birlikte yapay zekâ dünyasında teknik bir tartışma aniden hukuki bir savaşa dönüştü. İddialara göre DeepSeek, OpenAI'ın API'si üzerinden elde ettiği çıktıları kullanarak kendi modelini eğitti. Bu yönteme "model damıtma" (distillation) deniyor. OpenAI, bu iddia üzerine hem iç soruşturma başlattığını açıkladı hem de kullanım koşullarını ihlal ettiği gerekçesiyle DeepSeek'in API erişimini kesti. Sessiz sedasız başlayan bu süreç, yapay zekâ hukukunun belki de en karmaşık köşesine ışık tutuyor.

 Teknik kavram, hukuki kâbus

Damıtma, bir "öğretmen" modelin çıktılarını -yanıtlarını, muhakeme zincirlerini, token olasılıklarını- başka bir "öğrenci" modelin eğitim sinyali olarak kullanmaktır. Yöntem, makine öğrenmesi literatüründe onlarca yıldır biliniyor ve akademik çevrelerde tamamen meşru kabul ediliyor. Sorun şu: Bu yöntemin büyük ticari modellere uygulanması, hukukun hiç hazırlanmadığı bir alana giriyor.

Telif hukukunun çerçevesine bakıldığında paradoksal bir tablo ortaya çıkıyor. Bir modelin çıktısı -metni, analizi, muhakemesi- çoğu yargı bölgesinde telif korumasından yoksun, zira telif hukuku insan yaratıcılığını korur. Bunu kabul ederseniz, korunmayan bir çıktıyla........

© Ekonomim