Eğer savaş kara safhasına geçerse, ABD’nin günlük faturası 100 milyonlarla değil, rahatlıkla milyarlarca dolarla konuşulur. Geçmişteki Irak ve Afganistan tecrübeleri bize şunu öğretti: Savaşın ilk faturası Pentagon’un hesabında görünür, gerçek faturası ise yıllar sonra bütçe açığında ve kamu borcunda çıkar.

 İran’ın ödeyeceği bedel ise bütçe açığından daha ağır elbette. Çünkü İran böyle bir savaşta para değil, kapasite kaybeder. Birçok uzman enerji altyapısına verilen hasarın aylar ve hatta yıllar boyunca sürecek ekonomik sonuçlar doğuracağını söylüyor.

        İran’da ABD askerlerinin fiilen sahaya indiği bir kara savaşı, analiz için başka bir kategoriye geçmemizi gerektirir. Çünkü böyle bir senaryoda mesele artık birkaç füze saldırısı, birkaç hava sortisi ya da birkaç günlük siyasi gösteri olmaktan çıkar; doğrudan enerji akışını, küresel enflasyonu, büyük güçlerin iç siyasetini ve bölge ülkelerinin ekonomik dayanıklılığını test eden çok katmanlı bir krize dönüşür. 

Associated Press muhabirleri, Washington bölgeye ilave deniz piyadeleri ve paraşütçüler sevk etmesinin İran tarafından şiddetle karşılık göreceğini söylüyorlar. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun “hedeflere kara birlikleri olmadan da ulaşabiliriz” demesi ise, Washington’ın bile böyle bir senaryonun ne kadar pahalı olduğunu bildiğini göstermekte. Aslında bu ayrıntılar, kara harekatı kararının Beyaz Saray’da değil Trump ile Netanyahu arasında verildiğini bizlere gösteriyor. 

Uzmanlara göre böyle bir savaşta ilk muharebe hattı büyük ihtimalle İran’ın güneybatısı olacak. Çünkü Khuzestan denilen bölge yalnızca Irak sınırına yakın olduğu için değil, aynı zamanda İran’ın petrol ve sanayi omurgasını taşıdığı için kritik önemde. Oradan Bushehr kıyılarına ve Hürmüz çevresine uzanan hat ise sadece askeri değil, ekonomik bakımdan da öncelikli bir cephe. 

Ama asıl mesele, bu savaşın nerede başlayacağından çok, ne kadar süreceğidir. Oxford Economics Grubu analistler, savaşın şu anki haliyle bile bir ila en az üç hafta, en fazla iki ay sürebilecek bir yoğun çatışma penceresi yaratacağını belirtmişler ki bu, hava-deniz savaşı için bile iyimser bir üst sınır. Kara savaşında ise denklem bambaşka. RAND uzmanlarının ortak değerlendirmesi, İran’ın coğrafyası, rejim dayanıklılığı ve bölgesel yayılımı nedeniyle hızlı sonuç beklemenin gerçekçi olmadığı yönünde. Daha açık söylersek, İran asla Irak değil; Afganistan hiç değil; ikisinin zorluklarını birleştiren, üstüne enerji jeopolitiğini ekleyen bir ülke. “Hızlı zafer” cümlesi siyasetin hoşuna gider ama askeri planlamaya pek uymaz.

 Kara savaşı, ABD’nin küresel askeri dengesini bozan maliyet çarpanı olur

Nitekim savaşın daha bugünkü safhasında bile maliyet korkutucu boyutta. Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi (CSIS) uzmanlarının hesabına göre ABD’nin savaşın ilk altı günündeki........

© Ekonomim