Savaşın iklim maliyeti varsayımsal değil. Ölçülebilir. Ve giderek büyüyor. İran savaşı üzerinden yapılan ilk hesaplamalar, daha ilk 14 günde ortaya çıkan karbon emisyonunun 5 milyon tonu aştığını gösteriyor.

Savaşın bedeli yalnızca yıkılan kentler, kaybedilen hayatlar ve bozulan dengelerle sınırlı değil. Çatışmaların bir de görünmeyen iklim faturası var. İran savaşı üzerinden yapılan ilk hesaplamalar, daha ilk 14 günde ortaya çıkan karbon emisyonunun 5 milyon tonu aştığını gösteriyor. Üstelik asıl büyük yükün, savaş bittikten sonra başlayacak yeniden inşa döneminde ortaya çıkması bekleniyor.

İran merkezli çatışma üzerinden yapılan son hesaplamalar, savaşın iklim üzerindeki etkisinin artık soyut bir tartışma olmaktan çıktığını gösteriyor. Tam tersine, ölçülebilen, raporlanabilen ve kamu politikalarının parçası haline getirilmesi gereken somut bir maliyetle karşı karşıyayız.

Veriler çarpıcı: Queen Mary University of London araştırmacılarına göre, ABD-İsrail’in İran’la savaşı yalnızca ilk 14 günde 5 milyon tonun üzerinde karbon emisyonuna neden oldu. Bu rakam, savaşın yalnızca görünen değil, görünmeyen yıkımının da ne kadar büyük olduğunu ortaya koyuyor. 5 milyon tonluk emisyon, yaklaşık 1,1 milyon otomobilin bir yıl boyunca trafikte olmasına eşdeğer. Bir başka ifadeyle, büyük bir Avrupa kentindeki tüm otomobillerin yıllık emisyonuna yakın bir yükten söz ediyoruz. Aynı rakam, yaklaşık 1 milyon transatlantik uçuşun yarattığı karbon etkisine de denk düşüyor. Savaşın iklim boyutu tam da burada görünür hale geliyor: Birkaç haftalık askeri operasyon, milyonlarca bireysel tüketim ve ulaşım faaliyetinin toplamına eşit bir çevresel yük yaratabiliyor.

Savaş koşullarında doğrudan ölçüm yapmak imkânsız

Üstelik bu hesabın ihtiyatlı bir tahmin olduğu özellikle vurgulanıyor. Çünkü savaş koşullarında doğrudan ölçüm yapmak neredeyse imkânsız. Askeri yakıt tüketimi, lojistik zincirleri, mühimmat üretimi ve tedarik sistemleri çoğu zaman ayrıntılı biçimde kamuoyuna açıklanmıyor. Bu nedenle araştırmacılar, emisyonu doğrudan........

© Ekonomim