Ömer Turan yazdı: Melih Yıldız’ın İstanbul Yolcuları
Canlı Yayın Tekrarları
Popüler Kültür Tiyatro Sinema Müzik
Ömer Turan yazdı: Melih Yıldız’ın İstanbul Yolcuları
Ömer Turan · 5 Kasım 2026 • 5 Dakika 16 Saniye · 0 yorum
Bir kentin kaç yüzü vardır, kaç ayrı sesi saklanır aynı sokağın taşlarında?
Melih Yıldız’ın Remzi Kitabevi imzasıyla okura ulaşan Onların İstanbul’u adlı kitabı, bu soruların peşinden açıyor kapısını… İçeriye önce denizin kokusu doluyor, ardından uzak ülkelerden gelmiş yolcuların ayak sesleri…
Dünyaca ünlü yazar ve sanatçıların tanıklıklarıyla karşılaşıyoruz sayfalarda; ama isimlerinin çevresindeki büyülü halka yavaşça dağılıyor. Merak eden, incinen, yanılan, kendine bir sığınak arayan insanlar beliriyor karşımızda…
İstanbul, her yazarın gözünden bize biraz daha farklı görünüyor. Gelenin geçmişine, korkusuna, umuduna göre başka türlü aydınlanıyor sokakları. Andersen’in gözünde masala açılan bir kapı oluyor; Gorki’nin kısa ziyaretinde, yeniden dönülmek istenen bir kıyı… Birinin çocukluktan taşıdığı yoksulluk, ötekinin bedeninde biriken yorgunluk karışıyor kentin havasına. Böylece yolculuğun bavula sığmayan tarafını da duyuruyor Yıldız.
İnsan gittiği yere bütün ömrünü götürüyor. En uzak limanda bile yanında duruyor çocukluğunun gölgesi…
Kitabın anlatımında önemli bir yer tutuyor bu yaşam öyküleri. İstanbul’a varmadan önce konukların hangi yollardan geçtiğini, hangi kayıplarla ve arzularla yaşadığını öğreniyoruz. Bazen uzuyor bu hazırlık, kent bir süreliğine ufkun gerisinde bekliyor. Yine de karşılaşmanın anlamını çoğaltıyor kişisel ayrıntılar…
Bir caminin kapısından giren ünlü romancının yenilgilerini, sevgilerini, huzursuzluğunu da içinde taşıdığını hissediyoruz. Taşa bakarken kendi yarasına dokunabiliyor insan, hiç ummadığı bir anda…
Herman Melville’in gemisi sis yüzünden kıyıya yanaşamıyor. Bir kayıkla geçiyor sonunda Tophane’ye. Yıllarca göğü denizden seyreden adam, Ayasofya’nın kubbesine kaldırıyor bu kez başını. Gustave Flaubert’le Maxime Du Camp da aynı iskeleden çıkıyor Pera’ya. Ayasofya’yı pek beğenmeyen Flaubert, Tophane Camisi’nin avlusundan geçerken şimdiden özlüyor ayrılacağı kenti…
Virginia Woolf’a ayrılan bölümde, kentin değişken yüzüyle edebiyatın dönüşme gücü birbirine yaklaşıyor. İstanbul’un Orlando’yla kurulan bağı, gördüğümüz yerlerin içimizde nasıl yaşamaya devam ettiğini düşündürüyor. Sabah sisi kalkınca beliren kıyılar gibi, bir görüntü de yıllar sonra başka bir metnin içinden çıkabiliyor.
Yolculuk bitiyor belki. Yine de gördüklerimiz yürümeyi sürdürüyor belleğimizde. Bir pencerenin ışığı, bir kubbenin çizgisi, yabancı bir kalabalığın uğultusu; fark etmeden yazıya dönüşecek küçük tortular bırakıyor geride…
Daha sıcak, daha elle tutulur bir yakınlık beliriyor James Baldwin ile Engin Cezzar’ın dostluğunda. Burada İstanbul, insanların birbirine açtığı kapılarla genişliyor. Bir evde ağırlanmak, anlaşılmak, yeniden çalışabilecek bir soluk bulmak; kentin anlamını bunlar kuruyor. Baldwin’in öyküsü, aidiyetin bazen doğduğumuz yerden uzakta........
