Jeopolitik riskler konut piyasasını nasıl etkiliyor?
“Ortadoğu’da yaşanan bir savaş, İstanbul’da ev almak isteyen bir aileyi gerçekten etkiler mi?” Yazıma bu defa böyle bir soruyla başlamak istedim. Çünkü Mart ayından bu yana yaşanan gelişmeler, coğrafi olarak kısmen uzağımızda gördüğümüz olayların ekonomik etkilerini ne kadar yakından hissettiğimizi yeniden hatırlattı. Ortadoğu’daki çatışmalar, petrol fiyatları, uluslararası ticaret yollarındaki sorunlar ve ABD Merkez Bankası’nın faiz artırımı... Bütün bu gelişmelerin Türkiye ekonomisine, dolayısıyla konut piyasasına uzanan etkileri var.
Ortadoğu’daki çatışmaların enerji piyasalarına yansıması özellikle önemli. Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz gibi kritik geçiş noktalarında yaşanabilecek aksamalar, petrol fiyatlarının yanında navlun ve sigorta maliyetlerini de etkiliyor. Türkiye enerji ithalatçısı bir ülke. Petrol fiyatındaki yükseliş yalnızca akaryakıt giderlerini artırmıyor. İnşaat malzemelerinin üretiminden şantiyelerde kullanılan ekipmanlara, taşımacılıktan ithal ara mallara kadar geniş bir maliyet zinciri söz konusu. Üstelik uzun süreli konut projelerinde başlangıçta öngörülen maliyetlerle tamamlanma aşamasında karşılaşılan maliyetler arasındaki fark büyüyebiliyor. Bu da yeni yatırımların fizibilitesini zorlaştırıyor.
Küresel para politikası da aynı tablonun bir parçası. FED’in eylül ayında 25 baz puanlık faiz artırımı, enflasyonla mücadelenin küresel ölçekte henüz tamamlanmadığını hatırlattı. Elbette ABD’deki faiz artışı Türkiye’deki konut kredilerine doğrudan aynı oranda yansımıyor. Ancak küresel fonlama maliyetleri,........
