Seçimin ayak sesleri: Sosyal güvenlikte milyonların beklediği düzenlemeler – 2
Önümüzdeki dönemde bizce öne çıkacak sekiz önemli başlığı incelemeye devam ediyoruz.
4 Stajyer ve çıraklar borçlanma hakkı istiyor
Sosyal güvenliğin uzun yıllardır çözülemeyen bir başka sorunu stajyerler ve çıraklardır.
Milyonlarca vatandaş meslek lisesi, çıraklık eğitimi veya okul stajı döneminde fiilen işyerlerine gitti.
Adlarına sigorta kartı düzenlendi.
Sigorta sicil numarası verildi.
Ancak staj ve çıraklık döneminde emekliliğe esas uzun vadeli sigorta primi yatırılmadığından bu başlangıç tarihleri emeklilik açısından ilk sigortalılık başlangıcı olarak kabul edilmiyor.
EYT düzenlemesiyle birlikte bu sorun çok daha görünür hale geldi.
Çünkü vatandaşın elinde örneğin 1997 veya 1998 tarihli sigorta kartı olmasına rağmen bu tarih staj veya çıraklık başlangıcı olduğu için EYT hesabında ilk sigortalılık tarihi kabul edilmedi.
Stajyer ve çırakların beklentisi burada en azından bir borçlanma hakkı verilmesi.
Vatandaş diyor ki: “Devlet bana o tarihte sigorta numarası verdi, ben fiilen işyerine gittim. Eksik kalan emeklilik primini bugün kendim ödeyeyim ve bu süre sigorta başlangıcımda dikkate alınsın.”
Böyle bir modelde devletin ücretsiz prim günü vermesi değil, vatandaşın geçmiş döneme ilişkin primi borçlanarak kendisinin ödemesi söz konusu olabilir.
Stajyer ve çırakların uzun yıllardır sürdürdüğü ciddi bir mücadele bulunuyor.
Bu nedenle seçim döneminde bu dosyanın da yeniden açılması şaşırtıcı olmayacaktır.
5 Engelli emekliliğinde 15 Ocak 2025 öncesi ve sonrası ayrımı
Sosyal güvenliğin son dönemde ortaya çıkan en önemli sorunlarından biri de engelli emekliliği.
15 Ocak 2025 itibarıyla engelli çalışanların emeklilik sisteminde çok önemli bir değişiklik yapıldı.
Burada bir noktayı özellikle doğru ifade etmek gerekiyor:
Engellilik nedeniyle vergi indirimi uygulamasının kendisi kaldırılmadı. Kaldırılan, 2008/Ekim öncesinde sigortalı olmuş SSK’lıların vergi indirim belgesine dayanarak yaş şartı olmadan emekli olabilmesine ilişkin sistemdir.
15 Ocak 2025’ten sonra yapılan başvurularda emeklilik açısından vergi indirim belgesi yerine SGK’nın çalışma gücü kaybı değerlendirmesi esas alınmaya başladı.
Eski sistemde vatandaş hastaneden aldığı engelli sağlık kurulu raporuyla vergi indirim belgesi alabiliyor, gerekli sigortalılık ve prim şartlarını da taşıyorsa yaş beklemeden emeklilik hakkından........
