Türkiye’de son yıllarda ücret­ler sürekli artıyor gibi görü­nüyor. Asgari ücret yükseliyor, maaşlar zamlanıyor, rakamlar büyüyor. Ancak çalışanların ce­bine bakıldığında çok farklı bir tablo ortaya çıkıyor. Çünkü üc­retler nominal olarak artsa da sa­tın alma gücü aynı hızla artmıyor. Hatta milyonlarca çalışan için her geçen yıl biraz daha geriliyor.

Bugün Türkiye’nin en önem­li ekonomik sorunlarından biri enflasyon kadar ücretlerin alım gücündeki erimedir. Çalışanlar artık daha yüksek refah talep et­mekten çok, mevcut yaşam stan­dartlarını korumaya çalışıyor.

En düşük ücret olmaktan çıktı

Türkiye’de ücret sistemi uzun yıllardır asgari ücret etrafında şekilleniyor. Asgari ücret yalnız­ca en düşük ücret olmaktan çıktı. Bugün özel sektörde birçok ücret asgari ücrete göre belirleniyor. Asgari ücret arttığında diğer üc­retler de hareketleniyor, artma­dığında ise ücretler büyük ölçüde sabit kalıyor.

Sorun da tam burada başlıyor.

Geçmişte asgari ücret ile orta­lama ücretler arasında belirgin farklar vardı. Meslek sahibi ol­mak, deneyim kazanmak, kıdem elde etmek ve eğitim seviyesini yükseltmek ücretlerde hissedi­lir bir karşılık buluyordu. Bugün ise ücret skalası giderek aşağıda sıkışıyor.

Asgari ücret yükseldikçe diğer ücretlerin de aynı oranda yük­selmesi gerekirken, çoğu zaman bunun tersi yaşanıyor. Ücretler yukarı doğru büyümüyor, aşağı­da birbirine yaklaşıyor. Sonuç­ta asgari ücret ile ortalama ücret arasındaki fark daralıyor. Bu da­ralma çalışanların daha yüksek gelir elde etmesinden değil, orta gelir grubunun giderek erimesin­den kaynaklanıyor.

Bugün birçok işyerinde uzun yıllardır çalışan bir işçi ile yeni işe başlayan bir çalışan arasında­ki ücret farkı geçmiş yıllara göre çok daha sınırlı hale gelmiş du­rumda. Nitelikli iş gücü ile nite­liksiz iş gücü arasındaki ücret farkı da giderek azalıyor. Bu du­rum çalışma hayatında motivas­yonu düşürdüğü gibi üretkenliği ve verimliliği de olumsuz etkili­yor.

Ancak ücretlerdeki asıl sorun rakamların kendi içinde değil, ha­yatın gerçekleri karşısındaki du­rumunda ortaya çıkıyor.

2026 yılında net asgari ücret 28 bin 75 lira olarak uygulanıyor. Bu­na karşılık dört kişilik bir ailenin yalnızca sağlıklı ve dengeli besle­nebilmesi için gereken açlık sını­rı Mayıs ayı itibarıyla 35 bin lirayı aşmış durumda.

Yani bugün asgari ücret,........

© Dünya