İhracatçıya 3 yıl daha ‘değerli TL’ kıskacı!
Ekonominin yeni üç yıllık yol haritası niteliğindeki Orta Vadeli Programın (OVP) hedef ve projeksiyonları ihracatçı/ sanayici kesimi zorda bırakan “baskılı kur” politikasına bu dönemde de devam edileceğini ortaya koydu.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından ilan edilen 2027-2029 dönemine ait OVP, dönem sonunda “tek haneli enflasyon” ve 25 bin dolarlık kişi başı milli gelir gibi iddialı hedefleri ile öne çıkarken, reel sektör için ise zorlu bir yeni dönemin işareti niteliğinde.
Makro ekonomik hedefler tablosundaki gizli matematik, ekonomi yönetiminin enflasyonu düşürme yolunda döviz kurunu bir kalkan gibi kullanarak, “değerli TL” politikasını program sonuna kadar sürdürme eğilimini yansıtıyor. Programın kapsadığı üç yıl boyunca kur artışı istisnasız bir şekilde yerli maliyet artışlarının gerisinde bırakılıyor. Bu yaklaşım; sanayici enflasyon yükünü sırtlanırken, döviz kurunun bu yükü hafifletmek yerine ağırlaştırmaya devam edeceği anlamına geliyor.
2026’da yüksek maliyet şoku
Ekonomi yönetimin açıkladığı resmi bir döviz kuru hedefi ve Merkez Bankası’nın bir kur taahhüdü olmamakla birlikte, OVP’de hedeflenen cari fiyatlarla TL ve dolar cinsi gayri safi yurt içi hasıla (GSYH) büyüklükleri, ilgili yılda öngörülen ortalama dolar kurunu da veriyor.
Buna göre 2025 yılında 39,48 TL olarak gerçekleşen ortalama dolar kuru, geçen yıl eylülde açıklanan OVP’de yer alan 2026 yılı GSYH başlangıç hedeflerine göre 46,60 TL’ye denk geliyordu. Yeni OVP’de yer alan gerçekleşme tahminlerine göre ise 2026 için 46,87 TL’lik bir ortalama kur çıkıyor. Bu tahmine göre 2026’da ortalama kur artışı sadece yüzde 18,7 seviyesinde kalıyor. Buna karşılık, ekonominin genel enflasyonunu gösteren GSYH deflatör artışı 2026 için tam yüzde 30,6 olarak tahmin ediliyor. Dolayısıyla sanayici bu yılın tümünde reel olarak değerli tutulan TL nedeniyle yaklaşık 12 puanlık bir maliyet şoku yemiş durumda.
Sanayicinin kâr marjı erimeye devam edecek
OVP’nin gelecek üç yıla ilişkin hedefleri de üreticinin üzerine binecek yükün devam edeceğini gösteriyor. Programda ekonominin genel ortalama fiyat artışını gösteren GSYH deflatörü 2027 için yüzde 25 olarak hedeflenmiş durumda.
Buna karşılık, TL ve dolar cinsinden GSYH hedeflerinden çıkarım yapıldığında yıllık ortalamada 56,05 TL’ye çıkması öngörülen dolar kurunda bu yıla göre artışın yüzde 19,59’la sınırlandırıldığı görülüyor. Bu durum; fabrikalardaki asgari ücret, enerji, hammadde ve iç lojistik maliyetlerinin yüzde 25’te kalması öngörülen genel enflasyon hızında........
