menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İhracatçıya 3 yıl daha ‘değerli TL’ kıskacı!

51 0
09.09.2026

Ekonominin yeni üç yıllık yol haritası ni­teliğindeki Orta Va­deli Programın (OVP) hedef ve projeksiyonları ihracatçı/ sanayici kesimi zorda bırakan “baskılı kur” politikasına bu dönemde de devam edileceği­ni ortaya koydu.

Cumhurbaşkanlığı Stra­teji ve Bütçe Başkanlığı tara­fından ilan edilen 2027-2029 dönemine ait OVP, dönem so­nunda “tek haneli enflasyon” ve 25 bin dolarlık kişi başı mil­li gelir gibi iddialı hedefleri ile öne çıkarken, reel sektör için ise zorlu bir yeni dönemin işa­reti niteliğinde.

Makro eko­nomik hedefler tablosunda­ki gizli matematik, ekonomi yönetiminin enflasyonu dü­şürme yolunda döviz kuru­nu bir kalkan gibi kullanarak, “değerli TL” politikasını prog­ram sonuna kadar sürdürme eğilimini yansıtıyor. Progra­mın kapsadığı üç yıl boyunca kur artışı istisnasız bir şekilde yerli maliyet artışlarının gerisinde bırakılıyor. Bu yak­laşım; sanayici enflasyon yü­künü sırtlanırken, döviz ku­runun bu yükü hafifletmek yerine ağırlaştırmaya devam edeceği anlamına geliyor.

2026’da yüksek maliyet şoku

Ekonomi yönetimin açıkla­dığı resmi bir döviz kuru he­defi ve Merkez Bankası’nın bir kur taahhüdü olmamakla birlikte, OVP’de hedeflenen cari fiyatlarla TL ve dolar cin­si gayri safi yurt içi hasıla (GS­YH) büyüklükleri, ilgili yılda öngörülen ortalama dolar ku­runu da veriyor.

Buna göre 2025 yılında 39,48 TL olarak gerçekleşen ortalama dolar kuru, geçen yıl eylülde açıklanan OVP’de yer alan 2026 yılı GSYH başlangıç hedeflerine göre 46,60 TL’ye denk geliyordu. Yeni OVP’de yer alan gerçekleşme tahmin­lerine göre ise 2026 için 46,87 TL’lik bir ortalama kur çıkıyor. Bu tahmine göre 2026’da orta­lama kur artışı sadece yüzde 18,7 seviyesinde kalıyor. Bu­na karşılık, ekonominin genel enflasyonunu gösteren GS­YH deflatör artışı 2026 için tam yüzde 30,6 olarak tahmin ediliyor. Dola­yısıyla sana­yici bu yılın tü­münde reel olarak değerli tu­tulan TL nedeniyle yaklaşık 12 puanlık bir maliyet şoku ye­miş durumda.

Sanayicinin kâr marjı erimeye devam edecek

OVP’nin gelecek üç yıla ilişkin hedefleri de üretici­nin üzerine binecek yükün devam edeceğini gösteriyor. Programda ekonominin genel ortalama fiyat artışını göste­ren GSYH deflatörü 2027 için yüzde 25 olarak hedeflenmiş durumda.

Buna karşılık, TL ve dolar cinsinden GSYH he­deflerinden çıkarım yapıldı­ğında yıllık ortalamada 56,05 TL’ye çıkması öngörülen do­lar kurunda bu yıla göre artı­şın yüzde 19,59’la sınırlandı­rıldığı görülüyor. Bu durum; fabrikalardaki asgari ücret, enerji, hammadde ve iç lojis­tik maliyetlerinin yüzde 25’te kalması öngörülen genel enf­lasyon hızında........

© Dünya