Hürmüz’den dünya ekonomisine uzanan risk
Dünya ekonomisinin kaderi bazen dev finans merkezlerinde değil, haritada neredeyse görünmeyecek kadar dar bir deniz geçidinde yazılır, bugün o geçidin adı Hürmüz Boğazı. Basra Körfezi ile Umman Denizi arasında uzanan bu dar su yolu, küresel enerji ticaretinin en kritik damarlarından birisi.
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri ve sıvılaştırılmış doğalgazın önemli bir bölümü bu boğazdan geçerek küresel pazarlara ulaşıyor. Bu nedenle Orta Doğu’da patlak veren savaş, sadece bölgesel bir güvenlik sorunu olmuyor.
Aynı zamanda küresel ticaretin en hassas noktalarından birine dokunan ekonomik bir şoku da beraberinde yaşamımıza sokmuş durumda. Petrol fiyatları, navlun maliyetleri, sigorta primleri ve tedarik zincirinin yeniden darma dağın hale gelmesi. Neredeyse hepsi bu dar boğazın güvenliğine bağlı. Bugün Hürmüz’de yaşanan gerilim yalnızca enerji piyasalarını değil, küresel ticaretin geleceğini ve ihracata dayalı ekonomilerin kaderini de etkileyebilecek bir gelişme olarak karşımızda duruyor. Ve bu gelişmenin etkileri Türkiye için de son derece kritik.
Ortadoğu’da savaş, küresel ticarette deprem
Son 30 yılda dünya ekonomisi benzeri görülmemiş bir küreselleşme yaşadı. Üretim zincirleri kıtalar arasında yayıldı, tedarik ağları karmaşık hale geldi ve enerji talebi hızla büyüdü. Ancak bu dev ticaret sistemi hâlâ bazı dar boğazlara bağlı. Süveyş Kanalı, Malakka Boğazı ve Hürmüz Boğazı bunların en önemlileri arasında yer alıyor. 2021’de Süveyş Kanalı’nda bir geminin karaya oturması bile küresel ticaretin birkaç gün içinde nasıl aksayabileceğini göstermişti. Enerji fiyatlarının........
