Faiz kuru
Stratejik petrol rezervlerinin (SPR) 270 milyonla 1982 Ağustos’ta başlayıp, artışla 311 milyon varil ton olduğu ilk yıl 1983 Nisan. Tam 43 yıl sonra tarihinin bu düşük seviyesi yine görüldü. 2023 Temmuzunda Fed 5,25- 5,50 faiz oranı ile 23 yıllık tarihi rekor politika faiz seviyesine çıktığında, SPR ise sonraki tarihinin o ana kadarki en düşüğü 346 milyon varil tonu görüyordu. Nedeni çok basitti. Maliye politikası para politikasına eşlik ediyordu. Ancak farklı olarak genişlemeci maliye politikasıydı. Çünkü pompa fiyatları ABD’de rekor seviyelere çıkmış, 8 banka batmış, 2024 seçimlerine 1 yıl kalmıştı. Enflasyon Rusya-Ukrayna Savaşı ve pandemi sonrası dünyada arz ve enerji şokları ile tavan yapmıştı.
Fed’e faiz artışında geç kaldığı için eleştiriler zirvedeydi. Fed faizde zirveyi görünce batan bankalar nedeni ile enflasyona başkasının müdahale etmesi gerekiyordu. Petrol arzını arttırarak ABD’de enflasyon düşürülmüştü. Çünkü BLS verilerine bakıldığında enerji fiyatlarındaki geri çekilme ile enflasyonun düştüğü net bir şekilde görülebiliyordu.
Aynı dönemde bizde ana akım ortodoks pop iktisat yorumlarında, Fed’in ne kadar muhteşem iletişimle piyasaları çok güzel hazırladığı ve reel faiz ile bilimi izleyerek enflasyonu kontrol altına aldığı başta piyasa kanallarında anlatılıyordu. Arz ve enerji şoklarında politika faizinin işlevsel olmadığını Ben Şalom Bernanke (vd., 2004)........
