15 Temmuz'un Üç Mucizesi
15 Temmuz üzerine yapılan değerlendirmelerin önemli bir bölümü, yaşanan askerî kalkışmanın kronolojisi etrafında şekilleniyor. Oysa tarihin büyük kırılmaları, meydana geldikleri saatlerle değil, ardından ortaya çıkan yeni düzenle anlam kazanır. 15 Temmuz'u doğru okuyabilmek için o geceyi sonuçları üzerinden değerlendirmek gerekir. Ben bu yüzden 15 Temmuz'u üç büyük mucizenin gerçekleştiği tarihî bir dönemeç olarak görüyorum. Bu üç başlık, Türkiye'nin yakın geçmişini anlamayı kolaylaştırdığı kadar gelecek yüzyılına dair güçlü ipuçları da taşıyor.
Birinci Mucize: Millet, Devlet Fikrini Yeniden Ayağa Kaldırdı
Modern siyaset teorisi, devleti hukukla; uluslararası ilişkiler ise güç unsurlarıyla açıklar. Türk devlet geleneği ise bunların ötesinde başka bir zemine dayanır. Devlet, bu coğrafyada ortak hafızanın adıdır. Bayrak, toprak ve millet aynı anlam dairesinin içinde yer alır. Bu yüzden Türk tarihinde devletin zayıfladığı her dönem, millet için varlık-yokluk meselesine dönüşmüştür.
15 Temmuz gecesi ortaya çıkan tablo da bu tarihî birikimin günümüzdeki yansımasıdır.
Henüz olayların mahiyeti tam olarak anlaşılmadan insanların meydanlara yönelmesi, sosyolojik açıdan üzerinde uzun yıllar çalışılacak bir reflekstir. Kimsenin birbirini tanımadığı kalabalıklar aynı hedefe yürüdü. Farklı siyasi görüşler, farklı şehirler, farklı hayatlar ortak bir iradede birleşti.
Bu tablo, seçim dönemlerinde ortaya çıkan politik birlikteliklerden farklıdır.
Millet, devletin devamını kendi varlığının devamı olarak gördü.
Türk tarihine dönüp bakıldığında benzer örneklerle karşılaşılır. Malazgirt'te Anadolu'nun kapısını açan ruh, İstanbul'un fethinde surlara yürüyen cesaret, Çanakkale'de dünyanın en büyük donanmalarına karşı kurulan direniş ve Millî Mücadele yıllarında işgale karşı oluşan toplumsal seferberlik aynı tarihî çizginin halkalarıdır.
15 Temmuz bu zincire eklenen son halkadır.
Tankların karşısına çıkan insanların elindeki en büyük güç, aidiyet duygusuydu. O aidiyet, devlet ile millet arasındaki bağın ne kadar güçlü olduğunu........
