Cütlüklərdə ünsiyyət problemləri və onların həlli
Psikolog M. Almara Ağaqızı, Azerbaycan'dan yazdı;
Cütlüklərdə ünsiyyət problemləri və onların həlli
Ünsiyyət, cütlüklər arasında sağlam münasibətlərin qorunması və inkişaf etdirilməsində mərkəzi rol oynayan psixososial prosesdir. John Gottman, Sue Johnson, Markman & Stanley kimi aparıcı tədqiqatçılar göstərirlər ki, münasibətlərin davamlılığı, tərəflərin qarşılıqlı olaraq bir-birlərinin emosional siqnallarını qəbul etmə və adekvat reaksiya vermə bacarığından asılıdır. Araşdırmalara görə, boşanmaların təxminən 65-70%-i ünsiyyət çatışmazlığı ilə birbaşa əlaqəlidir (Gottman, 1999). Bu səbəbdən, ailədaxili ünsiyyətin pozulması yalnız emosional bağlara deyil, həm də psixoloji rifaha mənfi təsir göstərir.
1) Ünsiyyətin psixoloji əhəmiyyəti
Ünsiyyət — yalnız informasiya ötürmə prosesi deyil, həm də tərəflərin bir-birinin emosional vəziyyətini anlama, empati qurma və qarşılıqlı ehtiyaclara cavab vermə vasitəsidir. Transaksional Analiz nəzəriyyəsinə (Eric Berne, 1964) görə, cütlüklər arasında münasibət “valideyn”, “böyük” və “uşaq” ego vəziyyətləri ilə idarə olunur və ünsiyyət pozuntusu çox vaxt bu ego vəziyyətlərinin uyğunsuz qarşılıqlı təsirindən yaranır.
Bağlanma Nəzəriyyəsi (Bowlby, 1969) isə vurğulayır ki, uşaqlıqda formalaşan bağlanma stili (təhlükəsiz, narahat, uzaqlaşdırıcı) yetkinlikdə romantik münasibətlərdə ünsiyyət tərzinə təsir edir.
2) Yanlış anlaşmaların elmi səbəbləri
Cütlüklərdə yanlış anlaşmaların kökündə bir sıra psixoloji və sosiomədəni faktorlar dayanır:
Dil və ünsiyyət üslubu fərqləri
Araşdırmalar: Deborah Tannen (1990) göstərir ki, gender fərqləri ünsiyyət stilinə təsir........
