1071’İN MANEVİ KAPISI AHLAT: ÜÇLER, YEDİLER, KIRKLAR ve AKSAÇLILAR

Bazı şehirler vardır; haritada bir noktadan ibaret değildir. Taşında, toprağında, mezar taşlarında, menkıbelerinde ve yüzyıllar boyunca dilden dile aktarılan hikâyelerinde bir milletin hafızasını taşır.

Ahlat işte böyle bir şehirdir. Ahlat’a, tarihi Selçuklu mezarlığına ve o eşsiz coğrafyayı gidip görmüş biri olarak bu hafızayı iliklerime kadar hissetmiştim.

Bugün Malazgirt Zaferi’ni konuşurken bütün dikkatler 26 Ağustos 1071’e, Sultan Alparslan’a ve Anadolu’nun kapılarının Türklere açılışına çevriliyor.

Fakat 1071’i yalnızca Malazgirt Ovası’nda kazanılmış bir savaş olarak görmek, hikâyenin belki de en önemli kısmını eksik bırakmaktır.

Çünkü Malazgirt, Anadolu’nun kapısını açtıysa, Ahlat o kapıdan giren Türk milletinin Anadolu’da kök saldığı merkezlerden biri oldu.

Belki de bu yüzden Ahlat sıradan bir şehir değildir.

Ahlat, Anadolu’ya açılan kapının hemen ardındaki eşiktir.

Ve bazı eşikler vardır ki yalnızca tarihî değil, manevi anlamlar da taşır.

Ahlat’ın hikâyesi yalnızca tarih kitaplarında yazılı değildir.

Bu toprakların bir de halk hafızası vardır.

Bunlar tarihî birer belge olarak değil; Anadolu insanının yüzyıllar boyunca oluşturduğu manevi hafızanın, menkıbe geleneğinin ve irfan dünyasının sembolleri olarak karşımıza çıkar.

Belki de Ahlat’ı diğer tarihî şehirlerden ayıran taraflardan biri tam da budur.

Burada tarih ile efsane, taş ile hatıra, mezar ile menkıbe birbirine karışır.

Bir mezar taşına baktığınızda yalnızca geçmişte yaşamış bir insanı değil, Anadolu’ya yerleşen bir medeniyetin izini görürsünüz.

Bir menkıbeyi dinlediğinizde yalnızca bir hikâye dinlemezsiniz; yüzyıllardır bu topraklarda yaşayan insanların dünyayı nasıl anlamlandırdığını da görürsünüz.

Üçler, Yediler, Kırklar ve Aksaçlılar anlatıları da bu açıdan önemlidir.

Çünkü milletlerin hafızası yalnızca arşivlerde tutulmaz.

Bazen bir taşta, bazen bir türbede, bazen bir duada, bazen de yaşlı bir insanın anlattığı hikâyede yaşar.

Ahlat’ın sırrı biraz da buradadır.

Fakat Ahlat’ın devlet hafızasındaki yeri yalnızca manevi anlatılardan ibaret değildir.

Tarih bize Ahlat’ın Selçuklu dönemindeki önemini açıkça gösteriyor.

Bu coğrafya, Anadolu’nun Türkleşmesi ve İslamlaşması sürecinde önemli merkezlerden biri oldu.

Şehir; medreseleri, kümbetleri, camileri ve özellikle Selçuklu mezar taşlarıyla bugün hâlâ o dönemin izlerini taşıyor.

O mezar taşları, Anadolu’daki Türk varlığının sessiz şahitleridir.

Yüzyıllardır toprağın üzerinde duran o taşlara bakınca insanın aklına tek bir cümle geliyor:

Ve belki daha önemlisi:

- Biz burayı vatan yaptık.

Çünkü fethetmek........

© Dikgazete.com