Meslek örgütü ne işe yarar?M

Bir yazar, şair, sanatçı, gazeteci, çevirmen ya da editör için meslek örgütü gerekli midir? Ya da bu meslek örgütleri ne iş yapar, varlık nedenleri nedir?

İdealize etmeye başlamadan önce meslek örgütlerinin genellikle etkisiz, bir alanda sıkışmış ve parçalı yapıları nedeniyle dağınık olduklarını kabul etmek gerek.

İster ‘gerizekâlı bir yayıncı’ koyulsun adı, ister pencereyi açtığı ve çalışma koşullarını eleştirdiği için işten atılan bir genel koordinatör, her koşulda meslek örgütü gereklidir. Gazeteciler için sendika ve cemiyet, bir anlam ifade ettiği gibi yazarlar ve çevirmenler için de meslek örgütleri anlam ifade eder.

Her şeyden önce yazma ve yayınlatma özgürlüğü, telif ve fiyakadan önce gelir. İşin bu kısmında meslek örgütünü klasik anlamda bir ‘örgütlenme‘ başlığı altında toplamamız yerinde ve güncel olmayabilir. Evet, belki 1970’ler boyunca sinemacıları ve yazarları bir araya getiren meslek örgütleri, aynı zamanda örgütlü bir potansiyeli de var edebiliyordu. Ama günümüzde bunun görece zayıfladığını söyleyebiliriz.

Bugün var olan örgütler de bir hak arama mücadelesi veriyor elbette ama asıl olarak bir arada olma, dayanışma, alanın varlığını sürdürme gibi iddialarını sürdürüyorlar diyebiliriz.

Meslek örgüterinde aynı işi yapan insanlar bir araya gelir ve hak mücadelesi vermekte, meslek standartları oluşturmakta, iş verene ve kamuya karşı temsil yeteneği göstermekte öne çıkabilir, görev üstlenebilir. Hatta greve bile gidebilir. Ne yazık ki gazeteciler, yazarlar, sanatçılar, çevirmenler ya da editörleri bir araya getiren meslek örgütleri için aynı tanımı vermemiz mümkün değil. Çünkü bu alanda üretim bireysel olduğu kadar düzensizdir de. İşveren-işçi ilişkisi görünür düzeyde belirgin değildir. Yapılan iş doğrudan kamusal alanla ilişkilendirilir.

Oysaki her editör sabah kalkıp işe gidiyor, onu ofiste bazen asık yüzlü patron beklediği gibi bazen de işsizlik bekliyor olabilir. Zaten dün akşam işten çıktıktan sonra yolda ya da evde en azından üç dört saat daha çalışmaya mecburdur. Çünkü o yayınevi işyeri değil evdir, editör çalışan değil aile üyesidir… Dolayısıyla fedâkarlık etmesi gerektiği üzerine konuşulması bile gereksizdir(!)

Öyle ya her insan evine giderken turnikeden geçiyor ve kart basıyor, evet. Her insan öğle yemeğinde........

© Diken