Hesap yapmak; beşerî iradenin gereğidir, nasip ise; ilâhî iradenin takdiridir. İnsan aklı düşünmek için verilmiştir; plan kurmak, tedbir almak, geleceğe dair yol haritası çizmek bu aklın tabii bir sonucudur. Fakat insan ne kadar ince hesaplar yaparsa yapsın, kaderin üzerinde başka bir irade daha vardır. O irade, her şeyi kuşatan ilâhî takdirdir. Belirleyici olan budur, lakin bu gerçek; kulun hesap yapmasını anlamsız kılmaz. Tam aksine, kuldan beklenen, iradesini sonuna kadar kullanması, sonucu ise tevekkülle Rabbine bırakmasıdır.

Hayat, hesapla nasip arasında kurulan hassas bir dengedir. İnsan yalnız hesaba güvenirse kibirlenir, kendini her şeyin sahibi sanır. Sadece nasibe sığınıp hiçbir çaba göstermezse bu kez tembelliğe düşer, sorumluluktan kaçar. Oysa hakikat, bu ikisinin buluştuğu noktadadır. Akıl yürür, kalp teslim olur, el çalışır, gönül dua eder. İşte insanı olgunlaştıran yol budur. Nice insanlar vardır ki en sağlam planları yapmış, en güçlü hazırlıkları tamamlamıştır; fakat küçük bir sebep bütün hesaplarını bozmuştur. Bazen bir hastalık, bazen bir gecikme, bazen görünmeyen bir engel, insanın çizdiği yolu değiştirmiştir. Yine nice insanlar vardır ki ortada hiçbir imkân yokken, beklenmedik kapılar önlerinde açılmıştır. Hayat yalnızca matematikle açıklanamaz. Hayatın içinde hikmet vardır, imtihan vardır, merhamet vardır. Kul göremez, fakat kader görür.

İnsanın en büyük yanılgısı, hesabını mutlak hakikat........

© Denge