İslam toplumunun kuruluş yılları sadece dış düşmanlarla verilen savaşlardan ibaret değildir. Asıl büyük mücadele, içerideki görünmeyen çatlaklara karşı verilmiştir. Bu çatlakların Kur’an’daki adı; "Nifak"tır. Nifak gerçeği, tarihin en çarpıcı emanetlerinden birini doğurmuştur. Hz. Huzeyfe’ye verilen münafıklar listesi. Bu hadise sadece bir tarih bilgisi değil; siyaset sosyolojisi, toplumsal güven teorisi ve insan psikolojisi açısından derin bir laboratuvardır. Çünkü mesele birkaç kişinin kim olduğu değil; bir toplumun içten çürüme riski ve buna karşı geliştirilen ahlâk modelidir.

Resûlullah Medine’de İslam’a zarar veren münafıkların isimlerini herkese açıklamadı. Onları teşhir ederek toplumsal infial oluşturmadı. Bunun yerine tek bir kişiye emanet etti. Bu tercih, peygamberî siyasetin ve toplumsal mühendisliğin en incelikli örneklerinden biridir. Çünkü bir toplumun ayakta kalması sadece suçluları ifşa etmekle değil; güven dengesini korumakla mümkündür. Huzeyfe’nin büyüklüğü bilgiyi bilmesinde değil, bilgiyle ne yapmadığında gizlidir. O, bilginin insana güç verdiği bir çağda, bilginin insana sorumluluk yüklediğini gösteren bir şahsiyettir.

Bir toplumun çöküşü çoğu zaman dış saldırıyla değil, iç güvenin erozyonuyla başlar. Güven kaybolduğunda insanlar birbirine şüpheyle bakar. Şüphe yayıldığında ortak ideal çöker. Ortak ideal çöktüğünde ise toplum sadece kalabalık bir topluluk haline gelir. Nifak tam da budur. Kur’an münafıkları anlatırken onların tehlikesini askeri değil, psikolojik bir tehdit olarak sunar. Çünkü münafık açık düşman değildir. Açık düşmanla mücadele kolaydır. Münafık ise içeriden konuşur, içeriden........

© Denge