Tema Mosta Radija Slobodna Evropa bila je zaoštravanje odnosa između Srbije i Crne Gore. Sagovornice su bile Sonja Biserko, predsednica Helsinškog odbora za ljudska prava u Srbiji, i Olivera Komar, profesorka na Fakultetu političkih nauka Univerziteta Crne Gore.

Bilo je reči o nedavnoj oštroj razmeni optužbi između Beograda i Podgorice povodom odluke crnogorskih vlasti da ne dozvoli ulazak u Crnu Goru grupi od preko osamdeset pristalica Srpske napredne stranke, među kojima je bilo onih sa kriminalnom prošlošću, koji su specijalnim avionom iz Beograda sleteli u Tivat gde se odražavao samit Evropske unije i Zapadnog Balkana i kako su na tu odluku reagovale prosrpske političke partije u Crnoj Gori i koje su do sada bile glavna poluga uticaja Beograda na politički život u Crnoj Gori.

Razgovaralo se i o tome da li je glavni razlog Vučićeve netrpeljivosti prema Crnoj Gori činjenica da je ta zemlja pred ulaskom u Evropsku uniju, dok Srbiji daleko zaostaje, ima li vlast u Srbiji mogućnosti da ometa Crnu Goru u njenim završnim koracima ka Evropskoj uniji, kao i o tome da li se Crna Gora sve više izvlači iz zagrljaja Beograda.

Omer Karabeg: Posljednjih dana vlasti Crne Gore i Srbije razmjenjuju oštra saopštenja. Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić optužuje vlast Crne Gore da vodi hibridni rat protiv Srbije, a Ministarstvo inostranih poslova Crne Gore odgovara da je to uvod u novu kampanju dezinformacija i političkih pritisaka na Crnu Goru od strane Beograda. Kako biste okarakterisali sadašnje odnose između Beograda i Podgorice?

Crna Gora privremeno zatvorila još dva poglavlja u pristupnim pregovorima za članstvo u EU

Crna Gora privremeno zatvorila još dva poglavlja u pristupnim pregovorima za članstvo u EU

Olivera Komar: Odnosi između Podgorice i Beograda nisu dobri i za to postoji puno razloga. Neki su stari o kojima je već dosta rečeno, ali ima i jedan novi, a to je činjenica da se te dvije države danas nalaze u bitno različitim političkim i društvenim situacijama.

Srbija prolazi kroz ozbiljan period unutrašnje političke krize i društvene polarizacije. To je država u kojoj se vlast surovo obračunava sa svim kritičkim glasovima i političkim protivnicima – sa studentima, univerzitetima, opozicijom i civilnim društvom.

S druge strane, Crna Gora je trenutno u procesu za koji bi se moglo reći da je najvažniji otkako smo dobili nezavisnost 2006. godine. Evropske integracije, koje su dugo vremena bile nešto što se nije smatralo stvarnim, postale su dostižan cilj. Evropska agenda postala je centar političkog života u Crnoj Gore. Ideja evropske Crne Gore dobila je snažan zamajac.

Prisustvujemo nečemu što nisam očekivala da će se tako brzo desiti, a to je obnova državnog samopouzdanja. Većina građana i građanki Crne Gore sagledava budućnost svoje zemlje na sličan način. Kada sve to imamo i vidu, onda je prilično jasno da sve ovo što se poslednih dana dešavalo povodom samita Evropske unije i Zapadnog Balkana u Tivtu nije samo incident, već izraz različitog položaja i političkih opredeljenja Crne Gore i Srbije.

Sonja Biserko: Crna Gora ubrzano ide ka Evropskoj uniji dok Srbija stagnira, ali i dalje Crnu Goru posmatra pre svega kao prostor sopstvenog uticaja. Ne tretira je kao državnu teritoriju, osporava njen identitet i crnogorstvo.

Uspeh Crne Gore na evropskom putu predstavlja ozbiljan izazov konceptu srpskog sveta. Beograd je frustriran što mu se Crna Gora izmiče pre svega kao izlaz na more što je vekovna aspiracija i san srpskih nacionalista. Velikodržavni projekat je na izdisaju. Nema mogućnosti da se realizuje, ali ostaje frustracija Beograda koja u velikoj meri remeti region.

Omer Karabeg: Ranijih godina. kada su stizali napadi iz Beograda, crnogorska vlast je prilično blago reagovala. Ovih dana je, međutim,........

© Danas