U Beogradu je sinoć preminuo Vlatko Gilić, jedan od najvažnijih filmskih autora jugoslovenske i ovdašnje kinematografije, koga je američki medijski gigant NBC uvrstio kao jedinog reditelja iz Jugoistočne Evrope, među pedeset najboljih u istoriji svetske kinematografije – uz Čaplina, Hičkoka, Forda, Bergmana, Roselinija, Kjubrika, Kurosave, Tarkovskog, Felinija…, i ispred legendarnog Antonionija.

Tri Glićeva filma, „Kičma“, „In continuo“ i „Homo Sapiens“ nalaze se u kolekciji Galerije modernih umetnosti u Njujorku, u specijalnom depou koji odoleva eventualnoj nuklearnoj katastrofi, kao deo duhovne ostavštine čovečanstva za budućnost.

Veliki reditelj i scenarista rođen je u Podgorici 1935, a diplomirao je na Arhitektonskom fakultetu u Beogradu, gde je posle studija ostao da živi. Filmsku karijeru započeo je kao scenograf, a prvi kratki igrani film, „Mala svetlost“ snimio je 1966, u korežiji sa Predragom Golubovićem.

Velikan našeg i svetskog filma koji je ovde ostao izopšten zbog svojih kritičkih stavova

Velikan našeg i svetskog filma koji je ovde ostao izopšten zbog svojih kritičkih stavova

U njegova izuzetna ostvarenja danas se ubrajaju i „Homo Homini“, „Dan više“, „Ljubav“, „Zategni dele“, ali uprkos svetskim priznanjima koje je dobio, Gilić od 1990. nije snimao, iako je aplicirao na raznim konkursima za dobijanje sredstava za snimanje filmova.

Zbog Gilićevih kritičkih političkih stavova, istu ignoraciju prema njegovom radu pokazale su filmske ustanove u Srbiji i Crnoj Gori, a onda se jedan od najposebnijih filmskih stvaralaca koga je imala ovdašnja kinematografija potpuno povukao i iz javnog života.

Poslednja retrospektiva njegovih filmova kod nas – da nove generacije gledalaca mogu da se upoznaju s njegovim delom, a one starije da se podsete stvaralaštva ovog velikana, održana je krajem septembra 2021. u Domu omladine u Beogradu, u okviru programa DOK Cinema Masters, u kojem su predstavljani klasici koji su ispisali istoriju jugoslovenske kinematografije.

Pre toga, 2020. Gilićevu retrospektivu organizovao je Festival autorskog filma (FAF), podsećajući na velikana koji uprkos svetskim priznanjima više od četrdeset........

© Danas