İZLE Çavuşesku’nun Termometresi 2’li Görüş İki Savaş Bir Yazar Cumhuriyet’in Edebiyatı Varsayılan Ekonomi Yakın Tarih Tümünü Gör

Çavuşesku’nun Termometresi

Cumhuriyet’in Edebiyatı

OKU Yazılar Röportajlar Çeviriler D84 INTELLIGENCE Asterisk2050 Yazarlar Kitap Yorum

D84 FYI Hariçten Gazel ABD Gündemi Avrupa Gündemi

Bu Yazı Şaka mı? Gen Z Dili Brief’lenebilir mi?

Son birkaç gündür sosyal medyada karşımıza benzer içerikler çıkıyor: İki sütun, ortada bir çizgi. Sol tarafta ciddi, düzgün, kurumsal bir metin: ürünü tanımlıyor, faydayı sıralıyor, cümleleri tam. Sağ tarafta emojiler, ünlemler, yarım bırakılmış kelimeler, bazen sadece iki üç hece. Üstte ise iki etiket: Milenyum PR Ekibi/Gen Z Sosyal Medya Ekibi.

İlk kim başlattı, yakalayamadım. Ama şunu görüyorum: Neredeyse bu içeriği üretmeyen büyük marka Türkiye’de ve dünyada kalmadı. Gıdası yapıyor, içeceği yapıyor, kültür kurumu yapıyor, fast foodu yapıyor.

İlkinde Komikti, Yüzüncüsünde Cringe

Bu format ilk çıktığında akıllıcaydı. İki dili yan yana koymak hem eğlenceliydi hem de markaların kendi iletişim diline uzaktan bakabildiği hissini veriyordu. Resmi dilin artık işe yaramadığını ama yeni dili de tam bilmediğini gösteriyordu.

İlk birkaçında gülümsedim, çünkü hepimiz bir yerlerde bu çeviri krizinin içindeyiz. Aile WhatsApp grubunda, iş toplantısında, siyasi kampanya videosunda, kurumların gençlere seslenmeye çalıştığı her yerde benzer bir şey yaşanıyor: Kelimeler bulunuyor ama bağlamdan emin olunamıyor.

Bir ifadeyi kaç kere Google’ladığımızı, kullanmadan önce “böyle mi deniyor?” diye düşündüğümüzü hatırlayın. Format ilk başta bu yüzden komikti; yalnızca markaların değil, hepimizin zaman zaman içine düştüğü aynı dili konuşamama halini görünür kılıyordu.

Ama sonra ikincisi yaptı. Sonra onuncusu. Sonra yüzüncüsü. İlk başta zekice görünen şey, bir noktadan sonra markaların kendi diline dışarıdan bakmasından çıkıp yürüyen treni kaçırmama telaşına dönüştü.

Format çoğaldıkça kendi yapaylığını da görünür kıldı. Çünkü bazı postlarda sağ sütunun gerçekten Gen Z tarafından yazılmadığını neredeyse hissediyorsunuz.

Kelimeler yerinde olabilir ama ritim yanlış. Emoji doğru olabilir ama refleks eksik. Ve gençlik dili tam da burada ele veriyor kendini: Sözlükten öğrenilmiş gibi durduğunda, artık genç görünmüyor; yalnızca gençliği taklit ediyor.

Brief’lenmiş Doğallık Market Reçelini Ev Reçeli Diye Satmaya Benziyor

Ama mesele yalnızca bir marka dili hatasından ibaret değil.

Bu trend, çok daha eski ve çok daha büyük bir sorunun yüzeye çıkması: Kurumların temsil etmedikleri deneyimleri taklit ederek kültürel meşruiyet üretmeye çalışması.Gen Z dilini kullanan ama ekibinde, karar mekanizmasında tek bir Z kuşağı sesi taşımayan bir marka, tam olarak bunu yapıyor. Bir kültürün içinden değil, dışından bakarak o kültürün dilini üretiyor. Ve ortaya çıkan şey, ne kadar özenle yazılırsa........

© Daktilo1984