İZLE Çavuşesku’nun Termometresi 2’li Görüş İki Savaş Bir Yazar Cumhuriyet’in Edebiyatı Varsayılan Ekonomi Yakın Tarih Tümünü Gör

Çavuşesku’nun Termometresi

Cumhuriyet’in Edebiyatı

OKU Yazılar Röportajlar Çeviriler D84 INTELLIGENCE Asterisk2050 Yazarlar Kitap Yorum

D84 FYI Hariçten Gazel ABD Gündemi Avrupa Gündemi

Güç, Politika ve Sermaye Kıskacında Rönesans Sanatı ve Medici Ailesi

Tarihte “karanlık çağ” olarak bilinen Ortaçağ döneminin kapanmasıyla birlikte önemli bir dönüm noktası yaşanmıştır. Rönesans dönemiyle beraber kilisenin dogmatik kurallarının etkisi kırılmaya başlamış, Antik Yunan mirası olan insan aklının ve iradesinin belirleyiciliği ön plana çıkmıştır. Tanrının katı kurallarından sıyrılarak ilahi olan, insanın öznelliğinde aranmıştır ve yavaş yavaş tabanda kendisini göstermeye başlayan sekülarizm, sanat içerisinde de estetik gerçeklik düşüncesi olarak belirmiştir. İnsan doğasının tüm gerçekliği, yaratılan eserlerde sansürsüz bir şekilde kendisine ifade alanı bulmuştur. 

Aydınlanma ve hümanizm anlayışının hüküm sürdüğü 15. ve 16. yüzyıl Avrupasında Milano, Venedik, Napoli, Cenova gibi İtalyan şehir devletleri ekonomi, sanat ve bilim ekseninde merkez konumuna gelmiştir. Bununla birlikte ekonomik, askeri ve diplomatik açıdan birbirleriyle sürekli bir rekabet halinde olmuşlardır. Bu şehir devletleri arasında askeri güçten ziyade diplomatik ve ekonomik gücün himayesi altında olan Floransa Cumhuriyeti İtalyan Rönesansı’nın doğduğu yerdi. 

O dönemde Floransa’da soylu ve aristokrat aileler yönetimde söz sahibiydi ve aristokrat aileler arasında yaşanan güç yarışı şehrin tüm dokusunu etkilemekteydi. Medici ailesi ise Floransa’nın kültür devrimini başlatan, “yeniden doğuşun” ilhamı olan ve hamilik kurumunun (patronage) oluşmasını sağlayan köklü bir aileydi. Önceleri kilisenin yön verdiği sanat, ekonomik koşulların yönetim anlayışını da etkilemesiyle birlikte zengin ailelerin tekeline geçmişti. Böylece sanat hem zengin ailelerin hem de şehir devletlerinin arasında kültürel bir prestij meselesi olmuştu. 

Bu kapsamda sanat hamileri ise sanatçıların eserlerini üretebilmeleri için finansal koşulları sağlamaktaydı. Hamilik, karşılıklı hiyerarşi ve yakınlık ilişkisi içinde sürerdi. Sanat hamileri, sanatçıların tanıtılmasında etkili olup üretim yapabilmeleri için gerekli fiziki olanakları oluştururlardı. Sermaye ve sanat arasındaki bu değişim, sanatçı için yaratım-özgürlük ilişkisini etkilerken; Mediciler içinse hem sanatın gelişmesinin teşvik edilmesi hem de şehrin yönetiminde kurdukları gücün “kültürel hegemonya” pratiğiyle pekişmesi anlamına geliyordu. Böylelikle Floransa ile bütünleşen aile mirasları tüm ihtişamıyla varlığını sürdürecekti.

Yüncülük, Bankacılık ve Hamilik

13. yüzyılda Avrupa’da feodal düzenin daralması, Akdeniz ticaret yollarının canlanması, nüfus artışı ve Doğu’yla artan etkileşim -özellikle Akdeniz ticaretinde Osmanlı ile geliştirilen diplomatik ilişkiler- sonucu şehirlerde ticaret gelişmeye başlamıştı. İtalyan şehir devletleri deniz ticareti bakımından oldukça avantajlı bir konumdaydı. Dolayısıyla ticaret paranın önemini arttırdığı için para yönetimine ihtiyaç duyuluyordu. Bu kapsamda Venedik ve Ceneviz gibi deniz gücü olmayan Floransa sermaye merkezi olmayı amaçlamıştı.

Tam bu dönemde yün ticareti yapan bir ailenin çocuğu olarak Giovanni di Bicci de Medici tarafından 1397 yılında Medici Bankası, Floransa’da kuruldu. Ortaçağ’dan kalma faiz yasağı, ailenin........

© Daktilo1984