İspanya deyince, Avrupa’daki en eski ulusal devletlerden ve 16. yüzyılın sonunda dünyanın en büyük sömürge imparatorluklarından biri geliyor aklıma.

İspanya deyince aklıma Don Kişot, boğa güreşleri, Halk Cephesi, 500 binden fazla kişinin öldüğü İspanya İç Savaşı (1936-1939), Lorca’nın öldürülüşü, Franco diktatörlüğü geliyor.

Ve bugünün İspanya’sının başbakanı, “Bu savaş çok büyük bir hata ve tamamen yasadışı” diyerek ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarını destekleyenlere, tarihten aldığı bir insanlık dersi veriyor.

İSPANYA İÇ SAVAŞI VE EDEBİYAT

Klasikleşen Çanlar Kimin İçin Çalıyor (Çev. Erol Mutlu-Bilgi) Ernest Hemingway’in bir gazeteci olarak tanıklığını romanlaştırmasıydı.

İç savaş sırasında Şili’nin İspanya konsolosu olan Pablo Neruda, Yürekte İspanya, Yeryüzünde Konaklama adlı kitaplarındaki şiirlerinde savaşı, acıyı, umudu anlattı. Özyaşamını aktardığı Yaşadığımı İtiraf Ediyorum’da (Çev. Ahmet Arpad-Evrensel) tanıklığını sürdürdü:

“Gel de gör/ Caddeler kan revan/ Caddeler kan revan...”

İç savaş sırasında Uluslararası Tugay’a katılarak pilot olarak savaşan Andre Malraux, savaş sırasında Umut (1937; Çev. Attilâ İlhan-İletişim) romanını yazdı.

Halk Cephesi saflarında savaşan ve yaralanıp aylarca hastanede yatan George Orwell’ın........

© Cumhuriyet