İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’daki bağımsızlık yanlısı siyasi liderlerin Cardiff’te imzaladığı mutabakat zaptı, Birleşik Krallık’ın anayasal mimarisini yeniden tartışmaya açtı. Üç lider, halklarının kendi geleceğini belirleme hakkına sahip olduğunu ve bu geleceğin Avrupa Birliği ekseninde şekillenmesi gerektiğini vurguladı. Ancak metnin siyasi vurgusunun ötesinde, ayrılık süreçlerinin hukuki zemininin birbirinden köklü biçimde farklı olduğu unutulmamalı.

İskoçya örneği, 2014’teki referandumla zaten bir emsal oluşturmuştu; ne var ki o oylama, yazılı bir anayasal haktan değil, Westminster’ın Scotland Act kapsamında rıza göstermesinden (Section 30 Order) doğmuştu — yani bağımsızlık, İskoçya’da bugün de Londra’nın onayına muhtaç. Kuzey İrlanda’da durum apayrı bir çerçeveye, 1998 Hayırlı Cuma Anlaşması’na bağlı. Anlaşma, çoğunluğun birleşme yönünde olduğu kanaatine varılırsa Kuzey İrlanda Sekreteri’ne referandum çağırma yükümlülüğü yüklüyor; bu, siyasi takdirden çok antlaşmaya dayalı somut bir........

© Cumhuriyet