Ne kadar kullanışlı bir kelime ! 

Bu kelimeyi söylediğiniz anda artık kimseye “Neden?” diye sormanız gerekmez. 

Neden o tedbir alınmadı? 

Neden denetlenmesi gereken yer yeterince denetlenmedi?

Neden gereken eksiklik görülmedi?

Ya da neden görüldüğü hâlde giderilmedi?

Bir imzanın arkasındaki gerçeklikle kâğıdın üzerinde yazanlar birbirini neden tutmuyor? 

Bunları sormak, sorgulamak yerine;

Siz bir “Kader” deyiverirsiniz…

Tüm bu sorular  tek kelimenin içinde kaybolup gider.

13 Mayıs 2014, Soma Faciası.  Kader miydi ? 

301 madenci yerin altında yaşamını yitirdi.

Facianın ardından hazırlanan teknik raporlarda yalnızca kazanın nasıl meydana geldiği değil; işçi sağlığı ve güvenliği, çalışma koşulları ve kamusal denetimin etkinliği de tartışıldı. Hazırlanan resmi bir rapor, kamusal denetimin yeterli ve etkin biçimde yapılamamasını, facianın büyümesine yol açan sorunlardan biri olarak değerlendirdi. 

301 insan öldükten sonra konuşulanların önemli bir bölümü, aslında onlar ölmeden önce sorulması gereken sorulardı.

İşte denetim tam da bunun için vardır.

Ölümden sonra dosya açmak için değil, ölümden önce kapıyı çalmak için.

Çorlu Tren Kazası…8 Temmuz 2018.

Bir yolcu treni raydan çıktı.

25 insan hayatını kaybetti.

Yıllarca süren yargılama, bilirkişi raporları, teknik tartışmalar, altyapı ve bakım süreçlerine ilişkin sorular…

Yine dönüp aynı yere geldik.

Bir kamu hizmetinin güvenli biçimde sürdürülebilmesi için yalnızca sistemin kurulmuş olması yetmez. O sistemin sürekli kontrol edilmesi, risklerin önceden görülmesi ve gerekli müdahalelerin zamanında yapılması gerekir.

Çünkü tren raydan çıktıktan sonra yapılan denetim, artık “önleyici denetim” değildir.

Erzincan’ın İliç ilçesindeki altın madeninde milyonlarca metreküplük yığın kaydı.

Dokuz işçi toprağın altında kaldı.

Yine izinler, raporlar, kapasite artışları, çevresel riskler, denetimler ve daha önce yapılan uyarılar tartışılmaya başlandı.

Ve insan ister istemez şu soruyu soruyor:

Bir işletmenin faaliyetine devam edebilmesi için gerekli belgelerin bulunması, gerçekten güvenli olduğu anlamına gelir mi?

Yoksa asıl mesele, o belgelerin hangi koşullarda verildiği ve sonrasında sahadaki gerçekliğin ne kadar sıkı denetlendiği midir?

Sonra Kartalkaya…21 Ocak 2025.

Türkiye, bir otelde çıkan yangında 78 insanını kaybetti.

Üstelik 36’sı çocuktu.

Faciadan........

© Cumhuriyet