Evropska komisija u najnovijem izvještaju o Bosni i Hercegovini ocijenila je da se naša zemlja sve više udaljava od evropskog puta.

Napretka nema u pravosuđu, borbi protiv korupcije, slobodi medija i ekonomiji, dok je u oblasti vizne politike zabilježeno nazadovanje.

Izvještaj je objavljen danas u Briselu (Brussels), a obuhvata period od 1. septembra 2025. do 1. septembra 2026. godine. Evropska komisija navodi da vlasti u BiH i dalje javno iskazuju opredijeljenost za evropske integracije. Međutim, kako se ističe u dokumentu, izvještajni period obilježilo je “sve veće udaljavanje od evropskog puta”.

Rad izvršne i zakonodavne vlasti bio je otežan zbog nepostojanja funkcionalne vladajuće koalicije, a ključne reforme povezane s Evropskom unijom još uvijek nisu usvojene.

Komisija ocjenjuje da je upravljanje “sve nezadovoljavajuće”, da su nezavisne institucije slabe te da su na svim nivoima vlasti vidljivi pokazatelji zarobljenosti države. Većina preporuka iz prošlogodišnjeg izvještaja nije realizovana, zbog čega ostaju na snazi.

Kada je riječ o viznoj politici, Evropska komisija konstatovala je nazadovanje. Umjesto ranije obećanog ukidanja jednog bezviznog režima godišnje u periodu od 2025. do 2027. godine, BiH je produžila trajanje sezonskog ukidanja viza s 30 na 60 dana.

Od BiH se traži ukidanje bezviznog režima za državljane Azerbejdžana, Katara, Kuvajta, Turske, Rusije, Kine i Vanuatua. Također, potrebno je prestati s odobravanjem sezonskih izuzeća za državljane Bahreina, Omana i Saudijske Arabije.

Komisija upozorava da bi ovakva politika mogla povećati rizik od nezakonitih migracija prema Evropskoj uniji preko zapadnobalkanske rute.

Kao pozitivan pomak u istoj oblasti navodi se dolazak Frontexa. U septembru 2026. godine u BiH je bilo raspoređeno oko 130 pripadnika stalnih snaga s izvršnim ovlastima. Usvojeni su i akcioni planovi za borbu protiv trgovine ljudima, uvedeno je biometrijsko prikupljanje podataka u viznom postupku, a u oktobru 2026. potpisan je radni aranžman s Eurojustom.

Dodikova presuda i posljedice

Značajan dio izvještajnog perioda obilježile su posljedice presude Miloradu Dodiku i njegovog uklanjanja s funkcije predsjednika Republike Srpske. To je dovelo do institucionalnih promjena i prijevremenih izbora za predsjednika ovog entiteta.

Izbori su održani 23. novembra 2025. godine, a zbog utvrđenih nepravilnosti djelimično su ponovljeni 8. februara 2026. godine. Prema ocjeni OSCE/ODIHR-a, izbori su organizovani profesionalno, ali su ih obilježili zapaljiva retorika i činjenica da među kandidatima nije bilo nijedne žene.

Narodna skupština RS-a tokom izvještajnog perioda imenovala je tri vlade, od kojih su dvije podnijele ostavke usljed osporavanja njihovog legitimiteta pred Ustavnim sudom BiH.

U oktobru 2025. godine entitetska skupština deklarativno je ukinula i pojedine zakone koje je Ustavni sud već ranije proglasio neustavnim. Ustavni sud je u julu 2026. potvrdio ustavnost izmjena Krivičnog zakona koje je nametnuo visoki predstavnik, a na osnovu kojih je vođen postupak protiv Dodika.

Posebnu pažnju Komisija je posvetila historijskom revizionizmu, negiranju genocida i veličanju ratnih zločinaca među dijelom političkih lidera, posebno u RS-u, nakon smrti osuđenog ratnog zločinca Ratka Mladića.

Na njegovoj sahrani u Beogradu prisustvovali su lideri i političari iz RS-a, što je izazvalo brojne reakcije u Bosni i Hercegovini i regionu. Komisija ovakve pojave ocjenjuje kao “fundamentalno nespojive s vrijednostima EU”.

Zbog toga su, kako se navodi u izvještaju, odnosi sa Srbijom, koji su inače dobri, došli pod........

© BUKA Magazin