menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Arşiv Kazısı’ndan 80’ler 90’lar çıktı

82 0
26.03.2026

12 Eylül’ün üzerinden 5-6 yıl geçmiş. Ama her şey öyle hızla silinmeye çalışılıyor ki. Üniversite kapısından girenler 12 Eylül’de ilkokul ortaokuldalar. Unutturulmak istenene sahip çıkanlar, haksızlığa karşı duranlar, sömürüye rıza göstermeyenler var. Kendilerinden öncekilerinin yürüdükleri o yolu yeniden yürüyecekler. Şimdi tüm bunları niye anlattım; O dönemi yaşayan fotoğrafçı Yücel Tunca bir süre önce çektiği fotoğrafları ‘Arşiv Kazısı’ başlığıyla sosyal medya hesapları ve bloğunda paylaşmaya başladı. Benim de içinde olduğum döneme ait çok az fotoğraf var. Tunca’nın kazısı sayesinde bugün 60’ına yaklaşan onlarca kişi 18 yaşındaki haliyle karşılaşıyor bir anda. Beyazıt Merkez binadaki bir forumda ya da Hergele Meydanı’nda halay çekerken buluyor kendini. İşçi eylemleri, ilk kadın eylemi, İstanbul’un yakın ama çok uzak kareleri. 10 yıldır Bergama’da yaşayan Yücel Tunca’yı aradım. Sohbete daldık.

Arşiv Kazısı nasıl ortaya çıktı oradan başlayalım. 

Arşivimi dijital hale getirmek için çalışırken 80’lere ve 90’lara ait fotoğrafları görünce sanki başka bir çağa ait ve başka biri tarafından çekilmiş olduklarını hissettim. Zaten kent belleği üzerine de çalışmalar yapıyordum. Bu yıllar üniversite öğrencisi olarak fotoğraf çekmeye başladığım yıllar var. 1984’ten itibaren kılık kıyafet, caddelerdeki arabalar, atmosfer çok farklı. Kendimce belli temalar altında fotoğrafları ortaya çıkararak küçük bilgiler de vererek dönemin duygusuna ulaşılmasına çabaladım.

12 Eylül sonrası üniversitelerde başlayan öğrenci mücadelesinde yer alanlar yani 88 kuşağına ait fotoğraflar var çalışmanda. Sen hem bir fotoğrafçı hem de bir öğrenci gözüyle neler hissediyorsun bu fotoğraflara bakarken? 

12 Eylül sonrası ilk öğrenci yürüyüşlerinin gerçekleştiği dönem. Edebiyatla uğraşan bir grup gençtik. Öğrenci derneğiyle temastayız. Farklı grupların toplantılarına giriyoruz. O dönem hem sol, demokrat, sosyalist öğrencilerin örgütlenme dönemi hem de İslamcı öğrencilerin isyan dönemi. YÖK’e karşı başörtü konusu. Biz onların da yanında yer alıyor, derse girmeleri için destek eylemlerine katılıyorduk. O dönem her anlamda demokratik haklara sahip........

© Birgün