Daimi bir kaos ortamında insan nasıl kendi bütünlüğünü koruyarak devam edebilir? Zaman zaman ara verilse de bitmeyen bir savaş, siyasal güçleri ne kadar sallantıdaysa o denli sertleşen iktidarlar… Max Horkheimer’ın Nazi Almanyası yükselirken yazdığı ‘Alacakaranlık’ kitabında, bir filozofun insan ruhunu penceresi olmayan bir eve benzettiğinden bahsediyordu. Horkheimer, bu filozofa katılmıyor. Ona göre insan ruhunun pencereleri vardı. Ama bu pencereler, dışarıda olup bitenin ancak küçük ve çarpıtılmış bir kesitini içeri alıyordu.

Galiba o pencereler artık ekranlardan ibaret. İnsan ruhunun pencereleri yok, irili ufaklı ekranları var. Bu ekranlarla ilişkimiz, dünyada olup biteni nasıl deneyimlediğimizi belirliyor. Dijital teknolojinin sürekli geri beslemeyle, öğrenmeyle daha aktif bir biçimde müdahale ettiği bir dünyada  insan olma dahil her şeyin anlamı değişiyor.

Bunları yazarken telefonuma bir bildirim geldi. Yapay zekâ, beynimin fazla ısındığını bildiriyordu. Nefes egzersizi yapmalıymışım. Gözlerimi beş dakikalığına kapatıp hiçbir şey düşünmezsem beynim normal sıcaklığa dönermiş. İstersem benim için düşünebileceğini de söyledi. Hatta senin adına yazını da yazabilirim. Randevularını planlar, nereden nasıl alışveriş yapacağını, giyeceğin kıyafetleri de seçebilirim. Hatta hangi durumda nasıl hissetmen gerektiğini de sana söyleyebilirim. Ben onun bedeni, o da benim zihnimmiş gibi........

© Birgün