“Bir lisan bir insan, iki lisan iki insan” sözünü çocukken bilhassa okulda çok duyardım. Her duyduğumda ise içim anlam veremediğim bir biçimde burkulurdu. İçimi burkan o yaşta ikinci bir dili bilememek değil kendi anadilim olan Kürtçeyi konuşamamaktan kaynaklanıyordu. Üniversitede İngiliz Dili ve Edebiyatı okuyarak sadece İngilizce değil bölümümüzün gerekliliği ve kişisel uğraş olarak farklı düzeylerde başka dilleri de öğrenmeme karşın halen anadilim dilim olan Kürtçeyi gerektiği gibi konuşamamak yüreğimin en derin sızısıdır. Bu coğrafyadaki yüzbinlerce, milyonlarca insanın da benimle aynı iç burukluğunu, yürek sızısını paylaştığı bir gerçek.

Yazılı veya sözlü olarak kelimeler, cümleler veya işaret, hareketlere dayanır temel olarak da iletişim kurmamızı sağlar. Ayrıca, dil düşünce dünyamızın şekillenmesinde de asli bir role sahiptir. Ancak, tüm bunların ötesinde de anlam taşır zira kişinin ait olduğu kültürü yansıtan bir kimliktir. Tabi ki, kimliği yansıtan kişinin anadilidir.

Dil becerisi insanın eğitim ve çalışma yaşamında son derece kritik önemde olduğundan toplumsal, kültürel, siyasal yaşama katılım düzeyini olumlu veya olumsuz etkileme kapasitesine sahiptir.

Anadili bir insan hakkıdır ve bu hak 10 Aralık 1948’de kabul edilen İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin 19. Maddesinde düşünce ve ifade özgürlüğü bağlamında güvence altına alınmıştır. 19. Madde herkesin düşünce ve ifade özgürlüğü hakkının olduğunu, bu hakka müdahale edilemeyeceğini, bu hakkı kullanmanın ülke sınırlarını aşan bir biçimde serbestçe kullanılması gerektiğini vurguluyor.

Anadili ve anadili eğitimine ilişkin başka insan hakları belgeleri olsa da Evrensel Bildirge’nin bu hak alanı için özel bir yeri var. Zira, Bildirge’ye bugün itibariyle 577 dilde ulaşılabiliyor. Bildirge’nin bu kadar dile tercüme edilmesi insan hakları ilkeleri ile anadili arasındaki sıkı bağı ortaya koyuyor. Benzer şekilde, anadilinin öneminin Evrensel Bildirge’nin insan onuru, ayrımcılık karşıtı, eşitlik, barış, çoğulculuk vb. ilkelerinde gözlemlenebilir.

21 Şubat Anadili Günü

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Genel Konferansı tarafından 1999 yılı Kasım ayında 21 Şubat'ı Uluslararası Anadil Günü olarak ilan etti. Böylesi........

© Bianet