Türkiye’de cinsel şiddetle mücadele alanı uzun süredir yalnızca başvuru mekanizmalarının yetersizliğiyle değil önleyici, bütünlüklü ve hak temelli politikaların eksikliğiyle de tartışılıyor. Hak örgütleri ve feminist yapılar, şiddet ortaya çıktıktan sonra işleyen parçalı müdahale mekanizmalarının tek başına yeterli olmadığını; kamu kurumlarından yerel yönetimlere, eğitim alanından yargı süreçlerine kadar uzanan çok katmanlı bir politika çerçevesine ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Bu ihtiyacın altını çizen Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği, hazırladığı "Cinsel Şiddetle Mücadele Politika ve Prosedür Belgesi"yle cinsel şiddetin önlenmesi, başvuru ve destek mekanizmalarının güçlendirilmesi, veri üretimi ve kurumsal sorumlulukların netleştirilmesi gibi başlıklarda kapsamlı öneriler sunuyor. Dernek belgenin karar alıcılara, uygulayıcılara ve ilgili tüm kurumlara yönelen bir sorumluluk çağrısı olarak okunması gerektiğini belirtiyor.

Bu politika belgesinin hangi yapısal boşluklara yanıt verdiğini, Türkiye’de cinsel şiddetle mücadelenin en kırılgan hatlarının nerelerde yoğunlaştığını ve hak temelli, önleyici bir kurumsal model için hangi adımların acil olduğunu Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği ile konuştuk.

Cinsel şiddetle mücadele çoğu zaman bireysel farkındalık ya da iyi niyet çağrılarıyla sınırlı kalıyor. Siz bu belgeyle, kurumsal düzeyde nasıl bir model önermeyi amaçladınız?

Hepimiz cinsel şiddetin faili ya da mağduru olabiliriz. Belgeyi oluştururken kapsayıcı ve onarıcı bir yaklaşım belirlemeye çalıştık. Kuruma ve tüm bileşenlerine de önleme ve dönüştürme sorumluluğu yükledik. Bu kapsamda eğitimler, çalışma alanı düzenlemeleri, ekip içi iletişimin güçlendirilmesi ve psiko-sosyal destek gibi somut yapısal önlemleri de tanımladık.

Dernek olarak bu belge ile cinsel şiddetle mücadeleyi açıkça tanımlanmış, yapılandırılmış kurumsal süreç modeli haline getirmeye çalıştık. Öncelikle yazılı ve bağlayıcı bir politika ile kurumumuzun cinsel şiddete yaklaşımını; amacı, kapsamı ve temel ilkeleri tanımlayarak net biçimde ortaya koyduk. Bu modelde belge ve yönergenin kendisi belgeye muhatap olan kişilerin yani ekibin tam katılımıyla şekillendi. Çünkü biz yatay örgütlenme modeline sahip bir kurumuz. Bununla birlikte bildirimleri alan, değerlendiren ve karar veren bağımsız bir Etik Kurul mekanizması tanımladık. Böylelikle kurum içerisindeki dinamiklerden bağımsız ve bağlayıcı bir değerlendirme sürecini sağlamaya çalıştık.

Belgede sürecin belirsizliğe bırakılmaması için bildirim, değerlendirme ve karar aşamaları belirli iş günü sınırlarıyla takvime bağlanıyor. Model koruyucu-önleyici ve onarıcı bir yaklaşımı benimsiyor; yani kurum içi dönüşüm ve iyileştirme de hedefleniyor. Önerdiğimiz model sadece bir belge oluşturmak değil, belge kapsamında sorumlulukları net olarak tanımlamak, dönemsel değerlendirmeler yapmak ve ihtiyaç duydukça gerekli güncellemeleri gerçekleştirmek; yani yaptık ve bitti gibi bir model önermiyoruz.

"Şiddet yalnızca bireysel sapma değil, güç ilişkileri içinde üretilen bir olgu"

Belgede “hiçbir ortam cinsel şiddetten muaf değildir” vurgusu var. Bir kurumun kendini “güvenli alan” olarak tanımlaması neden yeterli değil ve bu bakış açısı kurumsal politikaları nasıl etkiliyor?

Hiçbir ortam cinsel şiddetten muaf değildir, çünkü cinsel şiddet cinsellikle değil, güç ilişkileriyle ilgilidir. Hiçbir ortam da güç dinamiklerinden muaf değildir. Bir ortamı güvenli alan olarak tanımlayamayız, ancak onu güvenli hale getirecek........

© Bianet