Yakın tarihli bir yazımda, ABD şirketlerinin kâr marjlarının, yani kârların milli gelir içindeki payının, yüzde 19,4’e ulaştığını ve rekor kırdığını belirtmiştim. Bu, 1940’lardan bu yana ABD’de kaydedilen en yüksek düzeydi. Buna karşılık emeğin payı yeni bir dip seviyeye gerilemişti.

Kârların ücretlere oranını Marksist terimlerle, yani artı-değer oranı olarak ölçtüğümüzde, bu oranın hiçbir zaman bu kadar yüksek olmadığını görüyoruz. Bu da özellikle pandemi sonrasında belirginleşen ABD kâr oranındaki yükselişin önemli karşıt unsurlarından biri oldu. Kâr oranı, artı-değerin üretim araçları stoku ile çalışanlara yapılan ödemelerin toplamına oranıdır.

Ancak ABD milli gelirinde kâr ve ücretlerin payına ilişkin bu ölçümler Vergi Vakfı (Tax Foundation) tarafından sorgulandı. Vergi Vakfı kendisini dünyanın önde gelen tarafsız vergi politikası düşünce kuruluşu olarak tanımlıyor. Kuruluşun ifadesiyle, “85 yılı aşkın süredir misyonumuz, daha fazla ekonomik büyüme ve fırsat sağlayan vergi politikalarıyla yaşamları iyileştirmek.”

Vergi Vakfı, kâr ve ücretlerin payını ölçmek için gayrisafi milli gelir göstergesini kullanmanın yanlış olduğunu savunuyor. Buna göre sermayenin ekonomik pastadan giderek daha büyük bir pay aldığı veya emeğin payının 1950’lerde neredeyse üçte ikiden bugün yaklaşık yarıya gerilediği sonucu da doğru değil.

AMORTİSMAN HESABI

Bu sonuçlar neden yanlış? Vergi Vakfı’nın doğru biçimde belirttiği gibi, toplam milli gelir yalnızca elde edilen kâr ve ücretlerden oluşmuyor, amortismanı da içeriyor. Amortisman, şirketlerin eskimiş ve kullanılmış makine, tesis, teknoloji ve benzeri unsurları yenilemek için yatırım olarak hesaba katmak zorunda oldukları tutardır. Yani yeni üretim araçlarına yapılan yatırım değildir.

Dolayısıyla amortisman, şirketlerin satışlardan elde ettiği kârdan düşülmeli. Başka bir deyişle, kârın veya ücretlerin payı, amortisman düşüldükten sonraki net toplam gelir üzerinden ölçülmeli.

Vergi Vakfı’na göre bu yapıldığında emeğin payı tüm zamanların........

© Aydınlık