Birleşik Krallık'taki Bloomsbury İstihbarat ve Güvenlik Enstitüsünde (BISI) Geliştirme Direktörü Aryamehr Fattahi, Microsoft'un Çin'deki kontrollü geri çekilişinin teknoloji ekonomisine dair neler söylediğini AA Analiz için kaleme aldı.

Microsoft için Çin'den çekilmek, bir zamanlar akıldan bile geçirilemeyecek bir fikirdi ancak son 5 yılda en az 15 şube ve ortak girişimin kapatılmasıyla [1] bu algı yerle bir olmuş ve belirgin bir geri çekilme stratejisi başlamış görünüyor. Öte yandan Microsoft, ülkeden çıkma gibi bir planının olmadığı konusunda da ısrarcı ve ilginçtir ki her iki gerçeklik de geçerliliğini koruyor. Ortaya çıkan bu çelişki, aslında her uluslararası teknoloji şirketinin içine düştüğü çıkmazı özetler nitelikte. Hem ABD hem de Çin pazarlarında tam kapasiteyle var olma devri artık bitti ve sahadan çekilmek de pek sorunsuz olmuyor. Microsoft'un operasyonlarını daraltması, "çift pazar" stratejisinin temelleri sarsılırken küresel bir şirketin yeni döneme nasıl adapte olduğuna dair bugüne kadarki en net tabloyu sunuyor.

İki farklı güç, orantısız etki

Microsoft’un üzerindeki baskı birbirine zıt iki yönden geliyor ve bu iki baskının nispi ağırlığı genellikle yanlış değerlendiriliyor. Washington'ın gelişmiş çiplere yönelik ihracat kısıtlamaları [2], Ocak 2026 itibarıyla Nvidia'nın H200 modeli için duruma özel lisanslama modeline evrildi, üstelik bu sisteme yüzde 25'lik gümrük vergisi, miktar kotaları ve zorunlu ABD testleri de dahil edildi. Kısıtlama ile esneklik arasında gidip gelen bu kurallar, artık net bir bariyer olmaktan çıkıp kalıcı bir belirsizlik ortamı yaratıyor. Her ne kadar siyasi iklimdeki değişimlere göre dönemsel olarak farklılık gösterse de bu durum, Microsoft'un Çin'deki yapay zeka ve bulut altyapısını büyütme esnekliğine ciddi bir ket vurmuş durumda.

Buradaki yapısal güç, Pekin'deki yerlileştirme isteği. Hükümet, uzun süredir yerli yazılımları teşvik ediyor ve yürütülen yeterlilik programı [3], kamu şirketlerine yabancı araçları yerel olanlarla değiştirmeleri yönünde baskı yapıyor. Tedarik verileri de bu politikanın yarattığı etkiyi gözler önüne seriyor. Aralık 2023 ile Mayıs 2026 arasında yayımlanan 6 merkezi hükümet satın alım rehberinin yalnızca birinde Microsoft'un adı geçiyordu. Ağustos 2026'da ise Pekin yönetimi, devlet kurumlarına özel uyarlanmış bir Windows sürümünü [4] planlanandan önce tasfiye etmeleri ve Linux tabanlı bir sisteme geçmeleri yönünde talimat verdi. Washington'da yaşanacak hiçbir politika değişikliği ya da geri adım bu kapıyı bir daha açamaz.........

© Anadolu Ajansı Analiz