İzmir Demokrasi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Prof. Dr. Arif Bağbaşlıoğlu, NATO’da kurulması planlanan yeni bankanın güvenlik mimarisine sağlayabileceği katkıları AA Analiz için kaleme aldı.

Ankara'da 7-8 Temmuz'da gerçekleştirilen NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, rutin bir İttifak toplantısı olmanın ötesinde, tarihi bir konjonktürde ve bu konjonktürün yoğun gündeminde gerçekleştirilmiştir. Rusya-Ukrayna Savaşı'nın Avrupa güvenlik mimarisini köklü biçimde değiştirdiği, Transatlantik ilişkilerde külfet paylaşımı tartışmalarının yoğunlaştığı ve küresel güç rekabetinin çatışma sahalarında daha görünür olduğu bir dönemde düzenlenen zirve, savunma harcamalarının niteliği ve Transatlantik güvenlik ilişkilerinin geleceğinin yeniden tanımlandığı stratejik bir platform olmuştur.

DSRB ile ne amaçlanıyor?

Zirve, Transatlantik ilişkilerin geleceği açısından da önemli mesajlar vermiştir. ABD'nin Avrupa müttefiklerinden daha fazla sorumluluk üstlenmesini beklediği bir dönemde, Avrupa ülkelerinin savunma yatırımlarını artırma yönündeki kararlılıkları teyit edilmiştir. Böylece NATO içinde daha dengeli bir külfet paylaşımı anlayışının geliştirilmesi yönünde siyasi irade ortaya konulmuştur. Bu çerçevede NATO'nun Avrupa ayağının daha dirençli hale getirilmesi hedefi de ön plana çıkmıştır. Bu gelişmeleri tamamlayıcı nitelikte diğer bir gelişme ise zirve kapsamında Kanada Başbakanı Mark Carney’nin NATO üyesi sekiz ülke ile (Arnavutluk, Belçika, Kanada, Letonya, Lüksemburg, Romanya, Türkiye ve Yunanistan) NATO ortağı Ukrayna'nın aralarında bulunduğu toplam dokuz ülkenin Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankası’nın (Defence, Security and Resilience Bank-DSRB) kurulmasına destek verdiklerini açıklaması olmuştur. Kanada merkezli olarak yapılandırılması planlanan ve 2027 yılında faaliyete geçmesi hedeflenen banka, NATO'nun resmî bir organı olmamakla birlikte, İttifak’ın son yıllarda öncelik verdiği savunma kapasitesinin güçlendirilmesi, kritik altyapıların korunması ve savunma sanayi üretiminin finansmanı açısından önemli bir girişim olarak değerlendirilmektedir. Bankanın çok taraflı bir kalkınma ve yatırım bankası modeliyle tasarlanması, güvenlik alanında yeni bir finansal mimarinin oluşabileceğine işaret etmektedir.

NATO müttefiklerinin ve ortak ülkelerin savunma ve güvenlik alanındaki yatırımlarına uzun vadeli ve düşük maliyetli finansman sağlamak amacıyla çok taraflı bir uluslararası finans kurumu oluşturulması fikri, daha önce NATO'nun Kuzey Atlantik Savunma İnovasyon Hızlandırıcısı (The Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic - DIANA) ve NATO İnovasyon Fonu'nun oluşturulmasına öncülük eden Rob Murray tarafından önerildi. 2025 Aralık ayında başlayan çalışmalar, Mart 2026'da Montréal'de on sekiz ülkeden gelen temsilcilerle yapılan görüşmeler ile devam etti ve Nisan 2026’da ise DSRB'nin kurucu anlaşma maddeleri üzerinde mutabakata varıldı.

DSRB’nin oluşumuyla ilgili somut faaliyetler 2025 itibarıyla başlamış olmasına rağmen bu bankanın kurulmasının NATO’nun sadece askerî kuvvetinin değil, enerji sistemlerinin, ulaştırma ağlarının, dijital altyapının, tedarik........

© Anadolu Ajansı Analiz