Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

"HAYATI: doğal bir OKUyuşla; PAYLAŞmak"

Kapitalizme Eleştiri-9

Seküler hayat felsefesi özgürlük adına insanları bireyselleştirmiş, yalnızlaştırmıştır. Çerçevesini kendisinin çizdiği bu özgürlükleri öylesine kutsamıştır ki; bütün din ve felsefelerde kabul gören aile müessesesi bile bu özgürlükler adına ikinci plana itilmiştir. Ancak zaman içerisinde ortaya çıkan sonuçlar konunun mercek altına alınması ihtiyacını doğurmuş ve çeşitli kamusal düzenlemelere gidilmiştir. Sosyal devlet bunlardan bir tanesidir. Ancak sorunun kaynağı daha derin olup insanı ikna edecek olan müesseselere ihtiyaç vardır. Ahlaki esaslarla ilgili söz konusu düzenlemeler dinle çakıştığından da seküler hayatla örtüşmemektedir. Bu yüzden çözüm adına insanlığın önüne konulan şeyler palyatif olmanın ötesine geçememektedir. Zira kapitalist sistem seküler felsefenin ekonomik ayağını temsil eder. Sekülerizm ise insan ilişkilerinde dinsel bağı dikkate almaz. Dolayısıyla bu haliyle kapitalizmden sorunu çözecek bir öneri beklenmemelidir.

Batı, güçlü olmayı sadece zenginlik ve teknolojik üstünlük olduğu varsayımından hareket ettiğinden onca çabasına rağmen belli aralıklarla yaşanan krizlerden kurtulamamakta zaman zaman bir bütün olarak yok olma sendromu yaşamaktadır. Nükleer silahların kendisi dışındakilerin eline geçme ihtimali böyledir mesela… Yaşadığı nüfus ve nüfuz düşüşü nedeniyle yok olma ile karşı karşıya gelmesi de ırkçılığı yükseltmektedir.

Kapitalizm, doğası gereği sermayedar bir kesim oluşturduğundan, ekonomide oluşan ve zaman zaman ağır bedelleri olan krizlerin bu gruplar üzerinde pek de etkisi olmamaktadır. Sermaye üzerindeki hâkimiyetleri finans ve bankacılık sektörü ve medya gücü ile birleştiğinden, kapalı kapılar ardında siyasetçilerle yapılan pazarlıkları asgari ücretle halinden memnun olan ‘kalabalıklar’ hiçbir zaman öğrenememektedir.

Kapitalizm sermaye sahiplerini tanrısallaştırdı, geniş halk kitlelerini de ‘işçi’ adı altında ‘kul’ haline getirdi. Kur’an’da “servet içinizde yalnız zenginler arasında dolaşan bir iktidar vesilesi olmasın” (Haşr Suresi ayet 7) hükmü mevcuttur, ama kapitalizm tam da bu ayete mugayir olarak ‘sermaye’ kesimi oluşturmaktadır.

Ekonomi bilimi pek çok şekilde tanımlanmıştır ama bugün ana akım ekonominin kabul ettiği ‘sınırlı kaynakların sınırsız insan ihtiyaçların karşılanmasında nasıl yönetileceği’ şeklindeki tanımlama halen dominanttır. Mantıken, gezegende sınırlı kaynaklarla sürekliliği sağlamak imkânsızdır. Oysa gerek kaynakların sınırlılığı gerekse de insan ihtiyaçlarının (isteklerinin) sınırsızlığı, açıklığa kavuşturulması gereken bir iddia olmalıdır. 18. Yüzyıl anlayışının yansıması olan bu felsefe aslında aradan geçen 200 yılı aşkın sürede çökmüş olmalıdır. Zira “sınırlı” olarak tanımlanan kaynakların, dünya nüfusunun çok hızlı artmasına rağmen insan ihtiyaçlarını karşılamadaki üstünlüğü yapılan tanımla çelişmektedir. Bu yaklaşım; ihtiyaçların sınırsızlığı varsayımı ile insanı tekdüzeleştirdiği ve ahlâki davranış modunu göz ardı ettiği için eksik bir değerlendirmedir. Zira ihtiyaç ya a istekler kültürel, sosyal ve döneme göre değişkenlik gösterir.

Kaynakların kıt olduğu tartışmalı bir konudur ama insanlığın bu kaynakları hor ve dengesiz kullandığı da bir o kadar tartışmasızdır. Zira bu kaynakların bölüşümü hem uluslararası hem de ulusal bakımdan kapitalizmin mantığına uygun bir şekilde güçlünün elindedir. Uluslararası paylaşımın ne kadar adaletsiz olduğu genel olarak bilinir de milli düzeyde bu paylaşımın, özellikle de gelişmiş ülkelerde sorunsuz bir şekilde işlediği düşünülür. Oysa bu ülkelerde sermaye kesimi ile çalışan kesim arasında uçurum denecek kadar gelir farklılıkları vardır. Avrupa’da sosyal devletin nisbi olarak dengelediği bu durum, özellikle de Amerika’da fevkalade belirgin bir toplumsal sorundur.

Petrol stoku gibi kimi kaynaklar sınırlı olsa da bir yandan yenilenebilir enerji kaynaklarda böyle bir sınır yokken, birçok insan ihtiyacı toprağın işlenmesi ile süreklilik arz edecek şekilde karşılanmaktadır. Bunun dışında geçmişte bilinmeyen ya da kullanılmayan kaynaklar hizmete alınmakta ya da verim artırılmaktadır. Nitekim batarya teknolojisinin gelişimi petrole ihtiyacı azaltacağı gibi, nükleer enerji üzerine yapılan çalışmaların netice vermesi halinde araçlardaki enerji ihtiyacı bir bütün olarak ortadan kaldırılabilir. Sözgelimi nükleer denizaltı ve uçak gemileri bir sefer yüklenen nükleer enerji ile onlarca yıl hiç ikmal gerekmeden çalışabilmektedir.

Bu yüzden kaynakların sınırlılığını da doğru tanımlamak gerekir. Nitekim dünya nüfusu geçen yüz yılın başında 1,5 milyar seviyesinde iken, günümüzde sekiz milyarı aşmasına rağmen, insan refahında inanılmaz bir artış yaşanmıştır. Keşfedilip insanlığın faydasına sunulmayanlar ya da keşfedilmeyi bekleyen kaynakların varlığı da dikkate alınmalıdır. Bugünden baktığımızda nüfus yine bir yüz yıl sonra beş katına çıkarsa, bugünkü koşullarda insanlığın ihtiyacı karşılanamaz. Yüz yıl öncenin koşullarında da bugün beş kat artmış nüfusu beslemek mümkün değildi ama günümüzde o günkü insandan en az onlarca kez daha müreffeh bir dünya var (devam edecek).

Biyolojik ve Kimyasal Silahlar Biyoterörizm

Ayakları Ay’a Basan Çılgın Bir Küresel Proje Önerisi: Ay Yüzeyinde Gözlemevi Yerleşkeleri

Yorum Yap Cevabı İptal Et

Bir dahaki sefere yorum yapmam için adımı, e-postamı ve web sitemi bu tarayıcıya kaydedin.

Δdocument.getElementById( "ak_js_1" ).setAttribute( "value", ( new Date() ).getTime() );

KBRN. DİKOTOMİSİ- Nasıl Korunulur? Nasıl Yasaklanır?

Zerre’den Kürre’ye Kainatın Arke’si: Su

Ya Osimhen Olmasaydı?

Nusaybin’de Sıfır Atık Seferberliği

Türkiye’nin İran Siyaseti Nasıl Olmalıdır?

Parçalanmış İran Güçlü İran Kadar Tehlikelidir

Küçük Maddenin Büyük Derdi (Uyuşturucu ve Türevlerinin Verileri...

Akademik Hayatta Usta- Çırak İlişkisi

Sır, Sahibi’nin Kudretinde Gizlidir.

Eğitimin Kötü Çağrışımları ve Tıp Asistanlığı

Toplam Ziyaretçi (Tekil Kişi): 2.070.246

KBRN Krizlerinde Manevi İlk Yardım: Görünmeyen Tehditlere Karşı İçsel Dengeyi Sağlayan Destek için Prof.Dr. Muammer Cengil

KBRN Krizlerinde Manevi İlk Yardım: Görünmeyen Tehditlere Karşı İçsel Dengeyi Sağlayan Destek için Prof.Dr. Muammer Cengil

KBRN Krizlerinde Manevi İlk Yardım: Görünmeyen Tehditlere Karşı İçsel Dengeyi Sağlayan Destek için Prof. Dr. İshak Torun

KBRN ÇAĞINDA HEDEF ŞEHİRLER DEĞİL, SİSTEMLERDİR: Küresel Hazırlık Düzeyi ve Türkiye’nin Stratejik Dayanıklılık Analizi için Prof. Dr. İshak Torun

KBRN Tehditleri ve Sağlık Üzerine Tıbbi Bir Bakış: için Prof. Dr. İshak Torun

KBRN Düşündürdükleri için Prof. Dr. İshak Torun

KBRN: Ne Kadar Hazırız? için Prof. Dr. İshak Torun

Suyun Dini, Sosyal ve Kültürel Hayatımızdaki Yeri için Vahap Can

KBRN Krizlerinde Manevi İlk Yardım: Görünmeyen Tehditlere Karşı İçsel Dengeyi Sağlayan Destek için Mustafa naci kula

KBRN Krizlerinde Manevi İlk Yardım: Görünmeyen Tehditlere Karşı İçsel Dengeyi Sağlayan Destek için Prof.Dr. Muammer Cengil

Ayın Konusu: 2023 Seçim Değerlendirmesi (12)

Ayın Konusu: 2024 Yerel Yönetim Seçim Sonuçlarının Değerlendirilmesi (13)

Ayın Konusu: Acil Durumlara Hazırlıklı mıyız? (11)

Ayın Konusu: Adaletin Üstünlüğü (25)

Ayın Konusu: Ahlak, Adalet ve Bilim İlişkisi (14)

Ayın Konusu: Akademik Kültürde Kaybedilen Değerler (15)

Ayın Konusu: Akademik Yayınlarda Hakemlik (13)

Ayın Konusu: Akademisyenden Üniversite Öğrencilerine Tavsiyeler (22)

Ayın Konusu: Akademisyenlerde Motivasyon Eksikliği (15)

Ayın Konusu: Akademisyenlerin 2023 Seçimine Bakışı (11)

Ayın Konusu: Anayasa Değişikliği (8)

Ayın Konusu: Asistan Eğitimi; Sorunlar – Çözümler (19)

Ayın Konusu: Bilim-Din İlişkisi (18)

Ayın Konusu: Bilim-Siyaset İlişkisi (16)

Ayın Konusu: Bilim, Din, Sanat Dili: Türkçe (13)

Ayın Konusu: Bilinç oluşturmak \ Algı yönetmek (11)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: AHLAK (22)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: EŞİTLİK ANLAYIŞIMIZ (16)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: YALAN (20)

Ayın Konusu: Cezasızlık Algısı (12)

Ayın Konusu: Covid-19 Pandemisinin İnsanlığa Mesajları (32)

Ayın Konusu: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (12)

Ayın Konusu: Cumhuriyet ve Demokrasi (17)

Ayın Konusu: Doğrudan Demokrasi (12)

Ayın Konusu: Dünyadaki Siyasi Süreçler ve Türkiye (7)

Ayın Konusu: Enflasyon: Nedenleri ve Çözüm Önerileri (9)

Ayın Konusu: Fikri; Üretme Hakkı ve İfade Hürriyeti (29)

Ayın Konusu: Gelir Dağılımı (14)

Ayın Konusu: Haksız Kazanç (12)

Ayın Konusu: Hegemonya (11)

Ayın Konusu: İklim Değişikliği (11)

Ayın Konusu: İnsanın Çoğaltma ve Biriktirme Tutkusu (17)

Ayın Konusu: İstişare (25)

Ayın Konusu: KBRN! Hazırlıklı mıyız? (7)

Ayın Konusu: Kumar – Bahis (9)

Ayın Konusu: Kuraklık: Türkiye’nin Su Yönetiminde Acil Ne Yapılmalı? (11)

Ayın Konusu: Liyakat (36)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunlarımız (5)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: "Geleneksel Din Anlayışı" (7)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Liyakatli İnsan Yetiştirme” (23)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Nüfus Artış Hızı” (5)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Akademisyen? (17)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Anayasa? (12)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Belediye Başkanı? (15)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Eğitim Sistemi? (19)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Üniversite? (41)

Ayın Konusu: NATO (5)

Ayın Konusu: Nisâ Suresi 75. Ayet ve Müslümanlar (9)

Ayın Konusu: Oku’mak-Yaz’mak: Nasıl Anlamalı? (12)

Ayın Konusu: On Emir ve Yahudiler (8)

Ayın Konusu: Sağlık Sistemimizin Değerlendirilmesi (12)

Ayın Konusu: Siyasal Süreçler ve Tövbe (6)

Ayın Konusu: Sosyal Medya (13)

Ayın Konusu: Toplumsal Barışın Tesisi! Ama Nasıl? (18)

Ayın Konusu: Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. Yılı (24)

Ayın Konusu: Türkiye ve Bilim (12)

Ayın Konusu: Türkiye'de "Planlama Sistemi": Sorunlar ve Çözüm Önerileri (13)

Ayın Konusu: Türkiye'nin "'İran Siyaset'i" Ne Olmalı? (7)

Ayın Konusu: Türkiye'nin En Temel Sorunu ve Çözüm Önerileri (16)

Ayın Konusu: Üniversitelerimizde İnterdisipliner Çalışma Kültürü (12)

Ayın Konusu: Uyuşturucu Sorunu (14)

Ayın Konusu: Yapay Zeka (13)

Ayın Konusu: Yazarların Gözünden Akademik Akıl Platformu (11)

Ayın Konusu: Yeni Doçentlik Başvuru Şartları (11)

Ayın Konusu: Yenidoğan (Hastane) Çetesi ile İlgili Değerlendirmeler (11)

Güzel Sanatlar ve Tasarım (26)

İktisadi ve İdari Bilimler (152)

İnsan ve Toplum Bilimleri (12)

Sağlık Bilimleri (50)

Sosyal Medya Hesaplarımız

Bilgi paylaştıkça artar, fikir paylaştıkça gelişir.

Ayakları Ay’a Basan Çılgın Bir Küresel Proje Önerisi: Ay Yüzeyinde Gözlemevi Yerleşkeleri Nisan 6, 2026

Ayakları Ay’a Basan Çılgın Bir Küresel Proje Önerisi: Ay Yüzeyinde Gözlemevi Yerleşkeleri

Kapitalizme Eleştiri-9 Nisan 6, 2026

Kapitalizme Eleştiri-9

Biyolojik ve Kimyasal Silahlar Biyoterörizm Nisan 6, 2026

Biyolojik ve Kimyasal Silahlar Biyoterörizm

Prof. Dr. Hüsrev Hatemi’nin Ardından Nisan 6, 2026

Prof. Dr. Hüsrev Hatemi’nin Ardından

Yazar olarak giriş yapın

Çıkış yapana kadar beni içerde tut.

@2024 - Akademik Akıl Tüm Hakları Saklıdır. Sitede yer alan makaleler kaynak gösterilmeden paylaşılamaz.

Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

Bu websitesi kullanıcı deneyimini iyileştirmek için arkaplan datalarını anonim olarak tutmaktadır. Kabul etmek için yandaki butona tıklayabilirsiniz. Kabul Et KVKK Aydınlatma Metni

© Akademik Akıl