Çocukluğumuzun Bedenleri Boş Vermişlikle Bir Yıkıma Sürükleniyor
Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Fen Güzel Sanatlar ve Tasarım Hemşirelik Hukuk İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İnsan ve Toplum Bilimleri İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tarih Tıp Turizm Veteriner Ziraat
Güzel Sanatlar ve Tasarım
İktisadi ve İdari Bilimler
İnsan ve Toplum Bilimleri
Fikri görünür kılan kalem; kalemi anlamlı kılan istikrardır.
Çocukluğumuzun Bedenleri Boş Vermişlikle Bir Yıkıma Sürükleniyor
Bu yazının başlığı için aslında ciddi bir tehlike karşısında, bir şey olmayacağı rahatlığıyla önlem almamak ve durumu önemsememek anlamında bir kelime aradım. Ancak bulamadım. Belki “gaflet” denilebilirdi ama bu sadece ciddiye almamak anlamına geliyor. Yeterli değil sanki. Profesyonel bir dil bilimci olmamakla birlikte beni tatmin etmedi. “Vurdumduymazlık” ise tehlikeyi umursamamak anlamında. Bu, farkındalıktan ya da farkında olmaktan daha farklı bir şey. “İhmal” de beni tatmin etmedi. Aslında İngilizcede bir kelime var: “complacency”. Ama tabii ki bunu da kullanmak özü için yanlış olurdu.
Çocukluğun kavramsal bütünlüğü açısından, şu anda “çocuk” olgusunun her üç bedeni için de ciddi bir tehlike ve bunun farkındalığı ama hiçbir şey olmayacağı rahatlığını yaşıyoruz. Bu rahatlığın verdiği önlem almama ve durumu önemsememe hâli; bireyde, ailede, çevrede, toplumda, belki küresel olarak dünyada, belli ırklar, yönetimler ve ülkeler dışında hâkim.
Geleceğe ait varlığımızın tek gerçekliği olan çocuk söz konusu. Bugün değil, gelecekteki “ben” ve “biz” olan çocuk. Hepimizin olduğu gibi çocuğun da ergenlik döneminin bitişine kadar gelişen ve daha sonra istikrarlı olarak hayata devam eden üç bedeni var: biyolojik, psikolojik ve sosyolojik bedenleri.
Doğal beslenmenin bozulması, çevresel toksikoloji, gereksiz aşılar, takviye adındaki garabet, sık ve tarifi mümkün olmayacak bir sorumsuzlukla yüksek oranda kullanılan antibiyotikler, normal biyolojik mekanizmasında var olan bulguların bile ilaçla tedavi edilmesi biyolojik bedenlerini mahvetti. Bu süreç, hekimlerin inisiyatifi ve tıp rehberleri denilen garabetin bütün hekimleri tek hizaya sokmasıyla yaşanıyor. Tamamen finansal altyapıya hizmet eden, şifayı hedeflemeyen, kazanç odaklı ilaç ve tedavi modelleri hipermodern tıbba hâkim. “Hastalık yoktur, hasta vardır” anlayışının ve bireysel yaklaşımın olmaması nedeniyle; fayda sağlamayan, aksine çocuğa zarar veren hipermodern tıbbi uygulamanın farmakolojik zararları da biyolojik bedenin en büyük toksikanlarından birisi. Hızla da bu etkileri devam ediyor. Bunun da ötesinde hipermodernitenin etkileri “insan” olan hekimi de nasipsiz bırakmadı. Meslek etiğini yerle yeksan ederek, çocuğu maalesef eşref-i mahlûkatın en güzelinde bir materyal hâline getirdi. Pediatristler “O” nazenin ve ulvi varlığa, sosyal medyadan bakarak; değil bütüncül bakışı maalesef O’ nun üç bedenini birden mahvetti. Öyle ki muayene etmeden artık çocuklara reçete ediyorlar, acile böbrek yetmezliği ile gelen çocuğun böbrek fonksiyonlarına bakmadan sıvı verip gönderiyorlar. Okumak, öğrenmek, deneyim kazanmak ya da yorumlamak değil, gördükleri alışkanlıkları reçete ediyorlar. İlaç sektörünün yarattığı tedavi planları ellerinde ve bir de rehber ama çocuğun biyo-psiko-sosyal bedeni yok. Ben en son öğretim üyesi olarak görev yaptığım tıp fakültesi hastanesinde, bu nedenle asistan ve öğretim üyesini uyardığımda,bana dönüşü; aldığım aklı ve vicdanı katleden cevap ve rektörün çocuğa verilen zarara göz yumması ile yaşadığım hayal kırıklığı oldu. Çocuk sağlığı alanında fakülte ve eğitim kurumlarında oluşan gangren ve bir çocuğu muayene etmeden ilaç reçete etmenin nedeni işte budur.
Kanıtlanan onca zarara rağmen birçok ilaç, endüstrinin baskısı, alışılmış tedavi yaklaşımları, tıp rehberlerinin zorlamasıyla çocuklarda kullanılıyor. Tabii ki buna seyirci olan, asistana iyi davranalım yoksa gider diyen tıp eğitimi yöneticileri, rektörleri ve bunun sonucunda da yetişen mealen ölü doğmuş aile hekimi ve pediatristleri unutmamak gerekir.
Okuduklarımdan, duyduklarımdan ya da dinlediklerimden değil, yaşadıklarımdan bir örnek vermek gerekirse, kendi profesyonel alanım olan çocuk alerjisi, astımı ve göğüs hastalıklarında kullanılan montelukast denilen molekül, çocuklarda yüzde 12’ye varan nöropsikiyatrik yan etki yapıyor. Bu molekülün levosetirizin ile birlikte olan kombinasyonu, yaklaşık yüzde 20 oranında nöropsikiyatrik yan etki yapıyor.
“Nöropsikiyatrik yan etki nedir?”
Çocuğun beyin fonksiyonlarının bir yansıması olan günlük hayatındaki motor ve ruhsal aktivitelerinde ortaya çıkan etkilerdir. Bu ilaç ne yapıyor? Uykusuzluk, kâbus görme, çılgınca bağırma, bazen tanıyamama, ciddi baş ağrısı, konsantrasyon bozukluğu, ajitasyon, aşırı hareketlilik ve hatta bazen intihar eğilimi.
Bir ilaç düşünün, çocukların yüzde 12 ila 20’sinde bu yan etkileri yapıyor. Türkiye’deki 32 çocuk alerji merkezindeki bir çalışma yapılıyor. Bu bizim çocuk uzayımızda kanıtlanıyor. Dünyanın en prestijli çocuk dergilerinden birinde yayınlanıyor ve bu yayın Sağlık Bakanlığına, CİMER’e, sosyal medyada ve çocuk alerjisi ve astımıyla ilgili derneklere duyuruluyor. Ama bu ilacın kullanımında hiçbir azalma yok. Binlerce anne bu yan etkiler konusunda mesaj gönderiyor ama ilacın kullanımı konusunda hiçbir değişiklik yok. Konu çocuk psikiyatrisi mecrasına en üst makama iletildi. Ne bir tepki, ne de bir öneri var. Yanıt bile yok. İlaç, 25 ayrı muadiliyle kullanılmaya devam ediyor.
Bunlar, görebildiğimiz akut etkileri. Acaba gelişen bir beyinde nasıl uzun süreli etkiler bırakıyor? Mesela ben endişe etmeden duramıyorum. Bu molekül ya da moleküller, gelişen beyinde oluşturdukları hasarla acaba toplumdaki otizmi, giderek artan uyum ve dikkat bozukluklarını, giderek artan antisosyal yaşamı ve bağımlılıkları mı artırıyor? Düşünmeden........
