menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

İletişim Nedir ya da Biz Neyi Eksik Öğrendik?

13 0
16.03.2026

Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

"HAYATI: doğal bir OKUyuşla; PAYLAŞmak"

İletişim Nedir ya da Biz Neyi Eksik Öğrendik?

İlkokulda bize çok şey öğrettiler.

Yazı yazmayı, kitap okumayı, hesap yapmayı, defter kullanmayı, sıraya girmeyi, öğretmen konuşurken susmayı mesela…

Peki bu arada, acaba atlanan bir şey oldu mu?

Kendimizi nasıl tanıyacağımızı, duygularımızı nasıl fark edeceğimizi, kendimizi nasıl anlatacağımızı, başkalarını nasıl anlayacağımızı, nasıl iletişim ve ilişki kuracağımızı bize kim öğretti?

Kırıldığımızda ne diyeceğimizi, kızdığımızda nasıl konuşacağımızı, birini gerçekten nasıl dinleyeceğimizi, “benim canım yandı” demenin yolunu, karşımızdakini ezmeden kendimizi nasıl ifade edeceğimizi, susmanın bile bazen bir mesaj taşıdığını bize anlatan oldu mu?

Yani okuma yazmayı öğrendik; ama insan okuma, insanla anlaşma ve ilişki kurma konusunda çoğumuz “alaylı” kalmadık mı?

Belki de bugün evde, okulda, iş yerinde, trafikte, sosyal medyada bu kadar çok konuşup bu kadar az anlaşabilmemizin nedeni biraz da budur. Medyada gördüğümüz öfkenin, tahammülsüzlüğün, şiddetin, cinnetin arkasında biraz da iletişim eksikliğinin izi yok mudur?

İLETİŞİM NEDİR, NE DEĞİLDİR?

İletişim, sadece ağzımızı açıp kelime üretmek değildir.

İletişim, insanın içindekini dışarıya; dışarıdakini de içine taşıma biçimidir.

Sadece söz değil, anlamdır.Sadece cümle değil, niyettir.Sadece ses değil, tonlamadır.Sadece bakmak değil, görmektir.Sadece duymak değil, anlamaktır.

Ama bunun için insanın önce kendini anlaması gerekir. Ne hissettiğini, ne düşündüğünü, ne yaptığını fark etmesi gerekir. Sonra karşıdakini bir bütün olarak anlamaya çalışması… Sonra da kendini onun için anlaşılır kılması…

İnsan bazen “iyiyim” der ama yüzü başka şey söyler. “Sorun yok” der ama omuzları çökmüştür. “Sen bilirsin” der ama içinde kırgınlık vardır. Demek ki iletişim sadece kelimelerden ibaret değildir; bedenimiz, bakışımız, susuşumuz, nefesimiz, mesafemiz de konuşur.

İnsanın bir dili vardır; bir de gönül dili. Biri kulağa gider, diğeri kalbe.

Ama biz çoğu zaman sadece kelimeleri öğretmekle yetindik. Kalbe, duyguya, ilişkiye, dinlemeye, inceliğe, nezakete, anlamaya ve anlaşmaya pek uğramadık. İki kere iki eşittir dört dedik; ama “kalp kırılırsa nasıl onarılır?” sorusunu müfredata pek almadık.

Bu yüzden birçok insan ne hissettiğini tam bilmeden yaşıyor. Kızgın mı, kırgın mı, değersiz mi hissediyor, yorulmuş mu, anlaşılmamış mı; bunu ayırt edemiyor. Duygusunu ayırt edemeyen insan da çoğu zaman ya bağırıyor ya susuyor. Oysa ikisi de bazen iletişimsizlik üretiyor.

İLETİŞİM DERSİ DERKEN?

Belki iletişim eğitiminin ilk dersi şu olmalıydı: “Ne hissediyorsun?”

İkinci ders: “Neye ihtiyacın var?”

Üçüncü ders: “Bunu karşındakine suçlamadan nasıl söylersin?”

Ama biz çoğu zaman bunun tersini öğrendik:

“Sen zaten hep böylesin.”“Beni hiç anlamıyorsun.”“İnsan biraz akıllı olur.”“İlle de ben mi söyleyeyim?”

Çünkü çoğumuz duygumuzu değil, yargımızı dile getirdik. İhtiyacımızı değil, sitemimizi öne sürdük. Açık bir rica yerine karşı tarafın içimizi okumasını bekledik. Bir yandan anlaşılmak istedik; öbür yandan kendimizi açık seçik anlatmadık. İletişim kazalarının büyük kısmı da burada oldu.

Oysa sağlıklı iletişim, insanın önce kendine dürüst olmasını ister:

Ben şu anda ne yaşıyorum?Karşımdakinden ne bekliyorum?Beni asıl yaralayan şey ne?Ben haklı çıkmak mı istiyorum, yoksa anlaşılmak mı?

İletişim biraz da insanın kendi içine tuttuğu aynadır. Kendini tanımayanın, karşısındakini doğru anlaması zordur. Kendi duygusunu fark etmeyen, başkasının duygusunu da çoğu zaman ya küçümser ya yanlış okur.

Bu yüzden iletişim eğitimi dediğimiz şey aslında biraz da insan olma eğitimidir.

Her şeyden önce dinleme olmalı. Ama cevap vermek için değil, anlamak için dinleme.

Duygu eğitimi olmalı. İnsan üzülmenin, utanmanın, kıskanmanın, hayal kırıklığı yaşamanın da insan olmaya dahil olduğunu bilmeli.

“Ben dili” olmalı. “Sen çok kabasın” demek yerine, “Bu söz beni incitti” diyebilmeli.

Sözsüz iletişim olmalı. Çünkü bazen insanı söz değil, tavır yaralar.

Sınır koyma olmalı. Empati, her şeye katlanmak değildir. Nazik olmak, silik olmak değildir.

Sorumluluk duygusu, ölçü ve çatışma çözme becerisi olmalı. Çünkü mesele çatışmanın çıkması değil, nasıl yönetildiğidir.

BÜTÜN BUNLAR NEDEN ÖNEMLİ?

Çünkü iletişim yalnızca bireysel mutluluk meselesi değildir; toplumsal bir meseledir. Ailede bozulursa ev yorulur. Okulda bozulursa çocuk içine kapanır ya da saldırganlaşır. İş yerinde bozulursa güven kaybolur. Toplumda bozulursa kutuplaşma büyür.

Yani iletişim, hayatın kenarında duran bir kişisel gelişim süsü değil; hayatın tam ortasındaki görünmez omurgadır. İletişim dersi biraz da insan olabilme dersidir.

Bu yüzden iletişim dersini yalnızca iletişim fakültelerine bırakmamak gerekir. Her çocuğun, her gencin, her anne babanın, her öğretmenin, her yöneticinin, kısacası her insanın bu eğitime ihtiyacı var. Çünkü insan konuşmayı doğal olarak öğrenebilir; ama iyi iletişim kurmayı çoğu zaman emekle öğrenir.

Ve galiba asıl eksik olan da budur.

Bize harfler öğretildi ama gönül almanın dili pek öğretilmedi.Bize işlem yapma öğretildi ama ilişki onarma yeterince öğretilmedi.Bize başarı anlatıldı ama incelik pek anlatılmadı.

Şimdi dönüp yeniden sormanın zamanı: İletişim nedir?

Belki en sade cevap şudur: İletişim, bir insanın öteki insana “Seni duyuyorum, seni görüyorum, kendimi de dürüstçe anlatıyorum” diyebilme sanatıdır. Ama bu yetmez. İşin öbür yarısı da karşıdakini gerçekten duymak, görmek ve onu dürüstçe anlamaya çalışmaktır.

Evet, iletişimi öğrenmeden diploma sahibi olabiliriz. Ama galiba bu yüzden hayat okulunda insan ilişkilerimiz çoğu zaman biraz eksik, biraz acemi, biraz yarım…

Okul bize bilgiyi verdi; hayat ise ilişkiyi önümüze koydu. Belki artık yeni bir ders açmanın zamanı geldi: Kendini anlatma, karşındakini anlama ve insan kalabilme dersi.

Çünkü bazen insanın hayatını değiştiren şey, doğru cümleyi kurmaktan çok, doğru şekilde dinlenmiş olmaktır.

Prof. Dr. Erkan Yüksel

Liberal Felsefe ve Hekimlik – 2

Yorum Yap Cevabı İptal Et

Bir dahaki sefere yorum yapmam için adımı, e-postamı ve web sitemi bu tarayıcıya kaydedin.

Δdocument.getElementById( "ak_js_1" ).setAttribute( "value", ( new Date() ).getTime() );

“Zalimin Zulmü Varsa Garibin Allah’ı Var” mı?

Çocukça Tepkileri Bırakıp Nasıl Olgunlaşırız?

Yetişkin Çocuklar: Koca Koca İnsanlar Neden Çocuk Gibi...

“Değersizlik” Davranışlarımızı Nasıl Yönetir?

Akışta Olmak İçin Ne Gerekir?

Denetim Gidince, Düzen Neden Gider?

‘Nihilist Penguen Nereye Gidiyor? Sürüden Ayrılmak Özgürlük mü,...

Uyuşturucuyla Mücadelede Medyanın Rolü Nedir? Narkotik Suçlarla Mücadele...

Narsist Bir Patronla Çalışmak Nasıldır? Ve İnsan, Orada...

Gündem Belirleme Kuramı Dijital Çağda Nasıl Güncellenmeli: Algoritmalar...

Toplam Ziyaretçi (Tekil Kişi): 2.049.641

8 Mart Dünya Kadınlar Günü: Utanç Taraf Değiştirmeli için Prof.Dr. Rukiye Pınar Bölüktaş

İmamların Teravih Namazı ile Sınavı: Hız ve Huşu Arasında Bir İbadetin Sosyolojisi için Muhammed Fatih Yakut

8 Mart Dünya Kadınlar Günü: Utanç Taraf Değiştirmeli için Haldun Güner

Bir Çınar Ağacının Hafızası için Doç.Dr. Hande Sanem Çınar

İran’da Alevler Gökyüzüne Yükselirken İslâm Dünyası Ne Düşünüyor? için Nihat Akyol

İran’da Alevler Gökyüzüne Yükselirken İslâm Dünyası Ne Düşünüyor? için Hasan Arslan

Buzda “Buz Gibi” Hissetmek için Saliha Eroğlu Demir

Narsizm, Kapitalizm, Emperyalizm, Siyonizm… Trump Döneminin Paradigması için Doç.Dr. Abdullah Cüneyt Hocagil

Sağlıkta Yeni Bir Eşik: Vaka Yönetimi Neden Artık Bir Tercih Değil, İhtiyaçtır? için Doç.Dr. Abdullah Cüneyt Hocagil

Sağlıkta Yeni Bir Eşik: Vaka Yönetimi Neden Artık Bir Tercih Değil, İhtiyaçtır? için Doç.Dr. Abdullah Cüneyt Hocagil

Ayın Konusu: 2023 Seçim Değerlendirmesi (12)

Ayın Konusu: 2024 Yerel Yönetim Seçim Sonuçlarının Değerlendirilmesi (13)

Ayın Konusu: Acil Durumlara Hazırlıklı mıyız? (11)

Ayın Konusu: Adaletin Üstünlüğü (25)

Ayın Konusu: Ahlak, Adalet ve Bilim İlişkisi (14)

Ayın Konusu: Akademik Kültürde Kaybedilen Değerler (15)

Ayın Konusu: Akademik Yayınlarda Hakemlik (13)

Ayın Konusu: Akademisyenden Üniversite Öğrencilerine Tavsiyeler (22)

Ayın Konusu: Akademisyenlerde Motivasyon Eksikliği (15)

Ayın Konusu: Akademisyenlerin 2023 Seçimine Bakışı (11)

Ayın Konusu: Anayasa Değişikliği (8)

Ayın Konusu: Asistan Eğitimi; Sorunlar – Çözümler (19)

Ayın Konusu: Bilim-Din İlişkisi (18)

Ayın Konusu: Bilim-Siyaset İlişkisi (16)

Ayın Konusu: Bilim, Din, Sanat Dili: Türkçe (13)

Ayın Konusu: Bilinç oluşturmak \ Algı yönetmek (11)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: AHLAK (22)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: EŞİTLİK ANLAYIŞIMIZ (16)

Ayın Konusu: Bir Temel Sorun Olarak: YALAN (20)

Ayın Konusu: Cezasızlık Algısı (12)

Ayın Konusu: Covid-19 Pandemisinin İnsanlığa Mesajları (32)

Ayın Konusu: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi (12)

Ayın Konusu: Cumhuriyet ve Demokrasi (17)

Ayın Konusu: Doğrudan Demokrasi (12)

Ayın Konusu: Dünyadaki Siyasi Süreçler ve Türkiye (7)

Ayın Konusu: Enflasyon: Nedenleri ve Çözüm Önerileri (9)

Ayın Konusu: Fikri; Üretme Hakkı ve İfade Hürriyeti (29)

Ayın Konusu: Gelir Dağılımı (14)

Ayın Konusu: Haksız Kazanç (12)

Ayın Konusu: Hegemonya (11)

Ayın Konusu: İklim Değişikliği (11)

Ayın Konusu: İnsanın Çoğaltma ve Biriktirme Tutkusu (17)

Ayın Konusu: İstişare (25)

Ayın Konusu: Kumar – Bahis (9)

Ayın Konusu: Kuraklık: Türkiye’nin Su Yönetiminde Acil Ne Yapılmalı? (8)

Ayın Konusu: Liyakat (36)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunlarımız (5)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: "Geleneksel Din Anlayışı" (7)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Liyakatli İnsan Yetiştirme” (23)

Ayın Konusu: Milli Güvenlik Sorunu Olarak: “Nüfus Artış Hızı” (5)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Akademisyen? (17)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Anayasa? (12)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Belediye Başkanı? (15)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Eğitim Sistemi? (19)

Ayın Konusu: Nasıl Bir Üniversite? (41)

Ayın Konusu: NATO (5)

Ayın Konusu: Nisâ Suresi 75. Ayet ve Müslümanlar (9)

Ayın Konusu: Oku’mak-Yaz’mak: Nasıl Anlamalı? (12)

Ayın Konusu: On Emir ve Yahudiler (8)

Ayın Konusu: Sağlık Sistemimizin Değerlendirilmesi (12)

Ayın Konusu: Siyasal Süreçler ve Tövbe (6)

Ayın Konusu: Sosyal Medya (13)

Ayın Konusu: Toplumsal Barışın Tesisi! Ama Nasıl? (18)

Ayın Konusu: Türkiye Cumhuriyeti'nin 100. Yılı (24)

Ayın Konusu: Türkiye ve Bilim (12)

Ayın Konusu: Türkiye'de "Planlama Sistemi": Sorunlar ve Çözüm Önerileri (13)

Ayın Konusu: Türkiye'nin "'İran Siyaset'i" Ne Olmalı? (7)

Ayın Konusu: Türkiye'nin En Temel Sorunu ve Çözüm Önerileri (16)

Ayın Konusu: Üniversitelerimizde İnterdisipliner Çalışma Kültürü (12)

Ayın Konusu: Uyuşturucu Sorunu (14)

Ayın Konusu: Yapay Zeka (13)

Ayın Konusu: Yazarların Gözünden Akademik Akıl Platformu (11)

Ayın Konusu: Yeni Doçentlik Başvuru Şartları (11)

Ayın Konusu: Yenidoğan (Hastane) Çetesi ile İlgili Değerlendirmeler (11)

Güzel Sanatlar ve Tasarım (26)

İktisadi ve İdari Bilimler (150)

İnsan ve Toplum Bilimleri (12)

Sağlık Bilimleri (49)

Sosyal Medya Hesaplarımız

Bilgi paylaştıkça artar, fikir paylaştıkça gelişir.

İletişim Nedir ya da Biz Neyi Eksik Öğrendik? Mart 16, 2026

İletişim Nedir ya da Biz Neyi Eksik Öğrendik?

Liberal Felsefe ve Hekimlik – 2 Mart 16, 2026

Liberal Felsefe ve Hekimlik – 2

Üniversite Yönetimi Üzerine Notlar – 1 Mart 16, 2026

Üniversite Yönetimi Üzerine Notlar – 1

Acilde Vaka Yönetim Prensipleri: Triyajın Ötesinde, Hekim Sezgisi ve Güvenlik Çemberi Mart 16, 2026

Acilde Vaka Yönetim Prensipleri: Triyajın Ötesinde, Hekim Sezgisi ve Güvenlik Çemberi

Yazar olarak giriş yapın

Çıkış yapana kadar beni içerde tut.

@2024 - Akademik Akıl Tüm Hakları Saklıdır. Sitede yer alan makaleler kaynak gösterilmeden paylaşılamaz.

Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Güzel Sanatlar ve Tasarım Fen Hemşirelik İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

Bu websitesi kullanıcı deneyimini iyileştirmek için arkaplan datalarını anonim olarak tutmaktadır. Kabul etmek için yandaki butona tıklayabilirsiniz. Kabul Et KVKK Aydınlatma Metni


© Akademik Akıl