menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Eczane Pencerelerinden Dokuların İmdat Çığlığına: Tansiyon Rakamlarının Mizahı ve Perişan Halleri

47 0
02.11.2026

Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Fen Güzel Sanatlar ve Tasarım Hemşirelik Hukuk İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İnsan ve Toplum Bilimleri İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tarih Tıp Turizm Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

İnsan ve Toplum Bilimleri

Fikri görünür kılan kalem; kalemi anlamlı kılan istikrardır.

Eczane Pencerelerinden Dokuların İmdat Çığlığına: Tansiyon Rakamlarının Mizahı ve Perişan Halleri

Bizim tıp fakültelerinde kulaklarımıza kazınan ilk ayetlerden biri şudur: “Tansiyon dediğin düşmandır, vur kafasına insin!”

Yıllar yılı hastane koridorlarında dolaşır, ellerinde renkli renkli kağıtlarla, tansiyon aletinin 14’e 9 çıktığını görünce dünyası kararan amcalar, teyzeler görürüm. Sanki birazdan evin çatısı uçacak ya da felaket kapıya dayanacak. Tıp dünyası bu rakam korkusu üzerinden öyle devasa bir pazar kurdu ki, azıcık yaşayan, koşturan, heyecanlanan ne kadar insan varsa “Aman evladım, tansiyonun fırladı, seni hipertansiyon kütüğüne yazalım” diye eczane kapılarına dizdiler.

Hani o trajikomik şehir hikayelerinde adamcağızın biri yokuşu nefes nefese tırmanır, kapıdaki sağlık personeli tansiyon aletini bağlayıp “Oo tansiyon 15! Sen bittin!” der. Halbuki adamın tek derdi yokuşun dikliği ve yüreğindeki telâştır; ama bizim beyaz önlüklülerin elinde cetvel, hemen damgalarlar: Hipertansiyon!

Borunun İçindeki Su Kavgası ya da “Rakam Sevici” Hekimler

Şimdi efendiler, meseleyi tıp fakültesi latifelerini bir kenara bırakıp şöyle köy kahvesi lisanıyla, en yalın kat haliyle anlatalım.

Tıp dediğimiz ilim dalı, bazen rakamlara tapmayı marifet sanır. Diyorlar ki: “Efendim, borunun içindeki su tazyikli akıyor; bu tazyik boruyu patlatır, adamı felç eder.” Mantıklı mı? İlk bakışta kulağa tuhaf gelmiyor. Fakat burada müthiş bir akıl yürütme hatası var.

Düşünün ki köyün çeşmesine giden demir su borusu zamanla kireç tutmuş, paslanmış, çiçek gibi akan suyun yolu daralmış. Su geçmiyor, musluktan damla damla akıyor. Köylü ne yapar? Motoru biraz daha hızlandırır, basıncı artırır ki kireçleri söküp tarlaya su ulaştırsın değil mi?

İşte insan bedeni de o köyün akıllı motorudur! Damarlarımız tıkanmaya başladığında, içindeki kan akışkanlığını yitirip çamur gibi lapa lapa bir hal aldığında —buna bizim Tomsk’taki Rus alimleri “hiperviskozite”, bizim eski İstanbul esnafı da “kanın çamurlaşması” der— organlar çığlık çığlığa bağırmaya başlar: “Bize oksijen gelmiyor, beyin kuruyor, böbrek susuzluktan çatlıyor!”

Beden ne yapar peki? Yaşamak için o koyulaşmış, ağırlaşmış kanı kılcal damarlara debelenerek de olsa ittirebilmek adına kalbin pompasını hızlandırır, basıncı biraz yükseltir. Yani o yüksek tansiyon, bizzat bedenin “Eyvah, tıkanıyorum, beni kurtarın!” çığlığıdır.

Biz ne yapıyoruz? Bedenin bu imdat çığlığını susturmak için eline sopayla vuruyoruz! “Sus bakayım! Basınç yüksek çıktı, seni indireceğim aşağı!” Diyoruz ki damarı zorla gevşeten, suyu vücuttan idrarla şakır şakır akıtan ilaçları basalım, o tansiyon rakamı 12’ye düşsün.

Rakam düşüyor düşmesine de, o çamur gibi koyulaşmış kan, o daracık kılcal damarların içinde ilerleyemez hale geliyor. Doktor ve hasta “Aman ne harika, tansiyon normale döndü” diye kahve fincanlarını tokuştururken; beyin, böbrek, göz gibi en narin organlar oksijensizlikten balkondan el sallayıp imdat istiyor!

Eczane Raflarının Gizli Kahramanları: “Çamurlaştırıcı” İlaçlar

İşin daha da trajikomik tarafı şurada: Piyasada kapış kapış satılan o tansiyon haplarının marifetleri adamı güldürür ama ağlayacak yer aratır.

İdrar söktürücüler (Diüretikler): Vücuttaki suyu şırıl şırıl dışarı atarlar. E, su gidince geriye ne kalır? Koyu, kıvamlı bir pekmez kıvamı! Zaten çamurlaşmış olan kan, bu ilaçlar yüzünden daha da yoğunlaşır. Rakam düşer ama kan resmen katran gibi akmaya başlar.

Beta-blokerler ve Kalsiyum Dostları: Tansiyonu kağıt üstünde aşağı çekerler ama kanın kendi içindeki o akışkanlık direncine zerrece dokunmazlar. Hatta kimi zaman kan taneciklerini daha da sertleştirip birbirine yapıştırırlar.

Yani........

© Akademik Akıl