menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Sosyal Medyada Bir Hareketin Anatomisi: İrfan Can, Sergen Yalçın ve O Cepler

8 0
09.11.2026

Bir futbol maçının sonucundan çok, sonrasında konuşulanlarla anıldığı bir hafta geçirdik. Fenerbahçe'nin Çorum FK'yı deplasmanda 5-0 yendiği maçta İrfan Can Kahveci iki gol attı, sarı-lacivertli formayla 200. maçına çıktı ve ceza sahası dışından kaydettiği gollerle takımının farklı galibiyetine katkı sağladı. Ama gündemin asıl maddesi bu değildi. Gündemin maddesi, 56. dakikada atılan ikinci golün ardından kameralara dönülerek yapılan bir hareketti. Basına yansıyan bilgilere göre bu hareket, Sergen Yalçın'ın sosyal medyada viral olan, ceplerini kontrol ettiği görüntüsünün taklidiydi. Ve hikâye tam da burada, yani sahanın içinde bitmesi gereken yerde değil, yorumların dünyasında başladı.

Olayın niye bu kadar konuşulduğunu anlamak için iki ayrı zaman katmanını üst üste koymak gerekiyor. Birincisi, İrfan Can'ın A Milli Takım'ın aday kadrosuna davet edilmemiş olması. İkincisi, bu davetsizliğin ardından gelen iki gollük bir performans ve o performansın sonuna eklenen simgesel bir jest. Sosyal medyada pek çok kişi bu iki veriyi birleştirip bir anlam haritası çizdi: "Bakın, formda olan adam kadroya alınmadı, o da cevabını böyle verdi." Bu yorum, doğrulanabilir bir olguya değil, bir çağrışıma dayanıyordu. Nitekim İrfan Can'ın maç sonu açıklamaları bu çağrışımı tersine çevirdi.

Futbolcunun kendi ifadesiyle gidelim: "Şu anda formda olduğumu düşünüyorum. Tabii davet gelmeyince üzüldüm, bu yalan değil. Bu maçtaki gol sevincinde Sergen Hoca ile alakalı hiçbir şey yapmadım. Sergen Hoca sevdiğim ve saydığım bir isim. Birebir tanıdığım bir isim. Sevinçle alakalı bir şey yok yani yanlış anlaşılmasın. Milli takım yeni hocamızla ilk maçına çıkacak inşallah başarılı olur. Milli bayraklı forma çok başka bir şey. Başarılar diliyorum hem hoca ve ekibine hem de futbolcu kardeşlerime..."

Burada dikkat çeken şey, iki farklı duygunun aynı paragrafta yan yana durması. Bir yanda kadroya alınmamanın yarattığı hayal kırıklığı kabul ediliyor, öbür yanda o hayal kırıklığının bir başkasına, yani Sergen Yalçın'a yönelik bir göndermeye dönüşmediği açıkça söyleniyor. İrfan Can, Yalçın'ı "sevdiğim ve saydığım bir isim" olarak tanımlıyor ve "Birebir tanıdığım bir isim" diye ekliyor. Yani ortada bir hesaplaşma değil, en azından futbolcunun kendi anlatısında, bir yanlış anlaşılma var.

Peki neden yanlış anlaşıldı? Çünkü sosyal medya, boşluğu doldurmayı seven bir mecra. Bir hareketin anlamı, o hareketi yapanın niyetinden bağımsız olarak, izleyicinin elindeki parçalarla kurduğu hikâyeye teslim oluyor. Elinizde "kadroya alınmadı" bilgisi, "iki gol attı" bilgisi ve "viral bir hareketi taklit etti" bilgisi varsa, üçünü birleştirip bir intikam anlatısı kurmak son derece kolay. Zor olan, o anlatıyı kurmadan beklemek. Bekleyip futbolcunun ağzından çıkacak cümleyi görmek. Basının bir kısmı beklemedi; maçın hemen ardından gelen haber metinlerinde hareketin "gönderme" olduğu yorumu başlıklara taşındı. Oysa aynı gün akşam saatlerinde yayımlanan açıklamalarla bu yorum, en azından iddia sahibinin kendi ağzından çürütülmüş oldu.

Bu tür durumlar bize medya okuryazarlığı açısından da bir şey söylüyor. Bir olayın ilk birkaç saatindeki haber akışı ile aynı olayın akşam saatlerindeki hâli arasında ciddi bir ton farkı oluşabiliyor. İlk metinlerde fiil "gönderme yaptı" biçiminde kuruluyor; sonraki metinlerde ise aynı fiil tırnak içine alınıp "yorumlandı" ifadesine dönüşüyor. Aradaki fark küçük görünüyor ama aslında büyük. Birincisi bir olguyu bildiriyor gibi yapıyor, ikincisi ise........

© ABC Gazetesi